۱۴۰۳/۰۹/۲۷ ۱۰:۱۲
پرسش:
برخی شبهه می کنند که پیامبر قبل از رسیدن به قدرت، به مردم می فرمود که مزد خاصی از مردم نمیخواهم؛ اما همین که به قدرت رسیدند، چیزهای خیلی زیادی مثل زمین، دریا، معادن و… را در اختیار گرفتند و خمس و زکات نیز برای مردم وضع کردند که پرداخت کنند. چه جوابی به این شبهه می توان داد؟
پاسخ:
هدف اصلی همه پیامبران تبلیغ دین حق بوده است و همگی بر این مسأله تأکید داشتهاند که برای انجام تبلیغ دین خدا و رساندن پیامهای الهی به انسانها، اجر و مزدی از آنها نمیخواهند. در مورد پیامبر اسلام نیز به این مسأله در قرآن اشاره شده است که هیچ اجر و مزدی جز مهربانی به نزدیکانش نمیخواهد.(1) در عین حال ممکن است این سؤال ایجاد شود که اگر قرار است اجر و مزدی به پیامبر در قبال تبلیغ دین از سوی مردم پرداخت نشود، پس چرا اموالی مانند انفال به پیامبر تعلق گرفت و ایشان اجازه استفاده و تصرف در آنها را داشت؟ یا خمس و زکات را بر مردم واجب کرد و از کسب و کار آنها سهمی دریافت میکرد؟ در ادامه در قالب دو نکته به این پرسشها خواهیم پرداخت.
نکته اول
تدبیر امور اجتماعی بر اساس عدالت و توحید، از وظایف ضروری پیااخت آن میباشند. زکات با آنکه ممکن است در اختیار پیامبر قرار گیرد؛ اما به عنوان اجر و مزد پیامبر نیست و کارکرد خاص خود را دارد و اصولاً برای نیازمندان و فقرای جامعه مصرف میشود.(6)
در مورد خمس نیز از آنجا که سادات فقیر امکان استفاده از صدقه و زکات را ندارند و این دو امر بر آنها حرام اعلام شده است، میتوانند نیمی از خمس را استفاده کنند. بخش دیگر خمس نیز با آنکه برای شخص پیامبر و معصومین علیهمالسلام وضع شده است؛(7) اما در هر زمان که این مال در اختیار معصومین علیهمالسلام بوده، آن را برای پیشرفت اسلام مورد استفاده قرار میدادند و بهره شخصی از آن نداشتند. شاهدش، زندگی شخصی پیامبر و اهلبیت علیهمالسلام است که همچون سایر مردم زندگی میکردند و از تشکیل زندگی شاهانه و اشرافی که در آن دوران در میان اقوام مختلف مرسوم بود، به شدت پرهیز داشتند.