۱۴۰۴/۰۳/۲۹ ۱۳:۴۹
پرسش:
در شرایط جنگی بهتر است کدام نکات اخلاقی را مراعات کنیم؟
پاسخ:
«صلح» هدیه خدا به انسان است و کسانی که در پی تحمیل جنگ بر بشرند، در برابر این هدیه الهی ناشکر و ناسپاس به شمار میآیند. در نگرش اسلام، تجاوز به حریم دیگران منع شرعی دارد؛ اما دفاع از خویشتن امری واجب و لازم است. اگرچه ما هرگز شروعکننده جنگ نیستیم، اگر دشمنان قصد آسیبرساندن به ما را داشته باشند، طبیعتاً از خود دفاع میکنیم. در شرایط جنگی بخشی از فضا در اختیار مجاهدان الهی است که با جنگ نظامی به مقابله با دشمن میروند؛ اما بخش عظیمی از فضای فیزیکی و فکری در اختیار کسانی است که پشت جبهههای جنگ حضور دارند. رعایت اخلاق برای مردم عادی و شهروندان معمولی در فضای جنگ ضرورتی اجتنابناپذیر است؛ زیرا اگر به اخلاق جنگ میان مردم توجه نشود، هدف و فلسفۀ جنگیدن زیر سؤال خواهد رفت.
دفاع ما از کشورمان، دفاع مشروع است که منطبق بر فقه، اخلاق، قانون و فطرت تنظیم شده است. اولین و بنیادیترین نکتۀ اخلاقی برای مردمی که با جنگ درگیرند، حمایت از دفاع مشروعی است که قرآن نیز بهصراحت بر آن صحه میگذارد. خداوند در قرآن میفرماید: «و در راه خدا با کسانی که با شما میجنگند، نبرد کنید؛ و از حدّ، تجاوز نکنید که خدا تعدّیکنندگان را دوست نمیدارد» (1).