۱۴۰۴/۰۵/۳۰ ۲۳:۵۹
پرسش:
وجوه و نظایر مطرحشده در علوم قرآنی چیست و چه فایدهای دارد؟ نقش آن در فهم و تفسیر آیات قرآن تا چه اندازه است؛ یعنی آیا بدون آن هم تفسیر و فهم آیه ممکن است؟ لطفاً چند کتاب معتبر دراینباره معرفی کنید.
پرسش:
پاسخ:
«وجوه» لفظ مشترکی را گویند که در چند معنا به کار میرود؛ مانند لفظ «امت» که به سه معنا آمده است: ملت، طریقت و مدت. «نظایر» هم ابه لفاظ مترادفهای گویند که معانی آنها یکسان یا نزدیک به هم باشند؛ مانند عقل، قلب و لُب که هر سه یک معنا دارند: نیروی ادراک و اندیشیدن (1).
بر اساس تعریفی دیگر، وجوه و نظایر آن است که یک واژه در چند جای قرآن به یک لفظ و یک حرکت آمده باشد و در هر موضع معنایی غیر از معانی موضع دیگر داشته باشد. به بیان دیگر، لفظ هر کلمهای که در مدخلی آمده، نظیر همان لفظ در جای دیگر باشد و تفسیر هر کلمه به معنایی غیر از معانی دیگر باشد که این همان وجوه است؛ نظایر نیز نامی بر واژگان و وجوه نامی برای معانی است (۲). بر اساس این تعریف، وجوه و نظایر هر دو درباره یک دسته از واژگان به کار میروند.