۱۴۰۴/۰۸/۱۴ ۱۱:۴۱
پرسش:
آیا عشق به اهلبیت علیهمالسلام از نوع عشق مجازی است یا حقیقی؟ و چه تفاوتی با عشقهای دنیوی دارد؟
پاسخ:
مقدمه
انسان فطرتاً اهل محبت آفریده شده و از بدو خلقت، عشق به خدا در قلب او به ودیعه گذارده شده است. خلأ وجودی انسان را، هیچ محبتی جز محبت خدا پر نمیکند و علاقه انسان به سایر انسانهای الهی نیز در همین راستا شکل میگیرد. از دیگر سو دنیا و مظاهر دنیایی این ظرفیت و قابلیت را دارند که جای عشق حقیقی را گرفته و انسان را اسیر عشقهای مادی کنند. به همین دلیل انسان مؤمن همواره در میدان نبرد میان این دو گونه عشق گرفتار است.
حال پرسش این است که محبت به اهلبیت علیهمالسلام در کدامیک از این دودسته جای میگیرد؟ آیا این نوع محبت در دایرهی عشق حقیقی معنا مییابد یا چون محبت انسان به انسان است از نوع عشق مجازی است؟ و اساساً چه تفاوتی میان محبت الهی و دیگر عشقهای دنیوی وجود دارد؟
عشق و محبت الهی
وقتی عشق و محبت الهی در قلب انسان وارد شود انسان نهتنها خدا را دوست خواهد داشت؛ بلکه هرآنچه را نیز به خداوند منتسب میشود، دوست میدارد. از همین رو محبت اهلالبیت علیهمالسلام که انسانهایی الهی بوده و در مسیر خداوند قدم برداشتهاند در قلب انسان جایگاه ویژهای پیدیکتر میکند. محبت به اهلبیت علیهمالسلام از این جنس است. مؤمن برای دستیابی به حقیقت و برای کشف معرفت از واسطههایی بهره میبرد. بهترین واسطهها اهلالبیت علیهمالسلاماند؛ بنابراین این عشق همچون عشق به خداوند متعال در دایره عشق حقیقی قرار میگیرد. در نگاه اسلام محبت به پیامبر و اهلبیت امتداد محبت الهی تلقی میشود. البته یک نکته ظریفی وجود دارد و آن اینکه منظور از عشق به اهلالبیت صرفاً ایجاد عاطفه شخصی و فردی نیست؛ بلکه شرط این محبت گرهخوردن آن بامعرفت است تا بتواند انسان را به سرمنزل مقصود برساند. توصیه به زیارت و توسل به اهلالبیت علیهمالسلام و همراه ساختن این زیارت با عنصر معرفت به این دلیل است تا محبت به حضرات معصومین از بعد عاطفی صِرف، عبور کرده و به معنا دست یابد. شاید یکی از دلایل نهی خروج از موازین شرعی در عزاداریها و حفظ شعائر دینی نیز این باشد که باید این عشق نیز در مسیر صحیح خود یعنی عشق به خداوند قرار گیرد.