۱۴۰۴/۰۸/۲۶ ۲۳:۱۴
پرسش:
چگونه چین از یک دولت نسبتاً عقبمانده در میانه نیمه سده 20 میلادی به یک قدرت اقتصادی درجه اول در سده 21 تبدیل شد؟ عوامل اصلی موفقیت آن چه بود و آیا این الگو در کشورهای دیگری مانند ایران نیز قابل تحقق است؟
پرسش:
پاسخ:
چین در حالی یکی از دو قدرت بزرگ و بلامنازع اقتصادی جهان است که در دهه 1970 میلادی با مشکلات اساسی اقتصادی دستوپنجه نرم میکرد و پیش از آن در دهه 1950، یکی از فرودستترین کشورها در حوزه اقتصادی و سطح زندگی مردم بود. اینک اقتصاد چین ازنظر تولید ناخالص داخلی دومین اقتصاد بزرگ جهان است و از سوی دیگر، چین پرسرعتترین اقتصاد بزرگ دنیا است به این شکل که در طول ۳۰ سال گذشته بهطور میانگین سالانه ۱۰٪ رشد را تجربه کرده است. بر اساس دادهها باید بیان کرد که در سال ۱۹۷۹، اکثریت قریب بهاتفاق جمعیت چین -حداقل ۸۰۰ میلیون نفر- در شرایطی زندگی میکردند که بانک جهانی از آن شرایط با عنوان «فقر شدید» یاد میکرد. به این معنی که چینیها در آن سالها قادر نبودند تا چیزی بیش از ۹۰/ ۱ دلار _ به بیان ارزش پول امروز _ در روز خرج کنند؛ اما به مدد رشد اقتصادی چین این جمعیت ۸۰۰ میلیون نفری به چیزی در حدود ۱۰ میلیون نفر کاهش یافت. مضاف بر این، جمعیت چینیهایی که بنا به تعریف بینالمللی دارای «سبک زندگی طبقه متوسط» هستند از حدود نزدیک به صفر به حدود ۳۰۰ میلیون نفر ارتقا پیدا کرده است. البته باید به این نکته نیز توجه داشت که ازآنجاکه این ارقام متوسط درآمد برای جمعیت عظیم ۴/ ۱ میلیارد نفری چین اعمال میشود، اندازه کل اقتصاد چین و درنتیجه، قدرت اقتصادی بینالمللی آن بسیار بیشتر از کشورهایی است که سطح زندگی مشابهی دارند.(1) پرسش اینجا است که مدل اقتصادی چین چه بود که چنین سرنوشتی برای اقتصاد این کشور پهناور رقم زد و آیا این الگو برای اقتصاد سایر کشورها و ایران قابل بهرهبرداری و الهامگیری است یا خیر؟ پیرامون رشد خیرهکننده اقتصاد چین و جهانشمول بودن الگوی اقتصادی چین، خصوصاً برای کشور ما (ایران) باید به دو پرسش پاسخ داد: