۱۴۰۵/۰۴/۱۹ ۱۸:۱۰
پرسش:
نسبت گروههای محور مقاومت از قبیل حشد الشعبی عراق، حزبالله لبنان و انصارالله یمن با جمهوری اسلامی ایران چیست؟ آیا این گروهها چنانکه دشمن ادعا میکند، گروههای نیابتی ایران هستند؟
پرسش:
پاسخ :
«گروههای نیابتی» در معنای متعارف یعنی گروههایی که به نمایندگی از بازیگران اصلی عرصۀ بینالملل وارد منازعهای میشوند که آن بازیگران تعریف کردهاند؛ ولی خود به منظور کاهش هزینهها، حفظ اعتبار، جلوگیری از تلفات نظامی و … حاضر به ورود مستقیم به آن نیستند. تعریف متعارف یا کلاسیک از گروههای نیابتی، تطبیقپذیر با برخی گروهها مثل داعش یا برخی کشورها مثل اوکراین در جنگ با روسیه است؛ اما بهکارگیری این اصطلاح از سوی جهان غرب برای گروههای مقاومت صحیح نیست؛ زیرا این اصطلاح «بیش از آنکه واقعیت میدانی را توصیف کند، سازوکاری زبانی برای مشروعسازی مداخله قدرتهای فرامنطقهای و تداوم روایت شرقشناسانه از خاورمیانه است». با دقت در واژهسازی پژوهشکدههای غربی و بازنمایی رسانهای غرب از گروههای مقاومت مشخص میشود که بهکارگیری واژۀ نیابتی برای این گروهها صرفاً یک چارچوب تحلیلی خنثی نیست، بلکه ابزاری گفتمانی برای بازتولید مفاهیم در راستای تقویت سلطۀ غرب بر سایر کشورهاست (1).
1. دلایل نقد نگاه نیابتی به گروههای مقاومت