کاهش محبوبیت جنگندههای ساخت شوروی و روسیه از پایان جنگ سرد آغاز شده و در چندین موج ادامه یافته است. کشورهای مختلف جهان به دلایل گوناگونی در حال کنار گذاشتن جنگندههای روسی هستند و این دلایل با گذشت زمان بیشتر نیز شدهاند. امروز، روسیه تنها گروه کوچکی از مشتریان وفادار مانند الجزایر، قزاقستان، بلاروس، میانمار و ایران را حفظ کرده است که همچنان به خرید جنگندههای روسی ادامه میدهند؛ خریدهایی که اغلب تحت تأثیر ملاحظات ژئوپلیتیکی انجام میشود.
یکی از نمونههای این روند، بنگلادش است. این کشور در سال ۲۰۲۱ برای نیروی پلیس خود هلیکوپترهای Mi-171A2 ساخت روسیه را سفارش داد. اما پس از تغییر دولت و آگاهی دولت جدید از تحریمهای آمریکا، در سال ۲۰۲۵ گزارش شد که بنگلادش در دوراهی دشواری قرار گرفته است. اگر این هلیکوپترها را تحویل بگیرد، با خطر تحریمهای آمریکا روبهرو میشود و اگر از دریافت آنها صرفنظر کند، پیشپرداخت خود را از دست خواهد داد. براساس آخرین گزارشها، این هلیکوپترها همچنان در روسیه باقی ماندهاند. نمونه دیگر که در ادامه به آن اشاره میشود، مشکلاتی است که کلمبیا بران، در کنار پاکستان، مهمترین رقیب راهبردی دهلینو محسوب میشود.
با این حال، این موضوع به معنای از بین رفتن کامل بازار صادراتی جنگندههای روسیه نیست. این جنگندهها همچنان بازار فعلی و بالقوه خود را دارند، اما این بازار اکنون به کشورهایی محدود شده است که شرایط ژئوپلیتیکی آنها عملاً گزینه دیگری پیش رویشان باقی نگذاشته است؛ کشورهایی مانند ایران، بلاروس و قزاقستان. الجزایر نیز شرایط ژئوپلیتیکی پیچیدهای دارد، اما به نظر میرسد یکی از معدود مشتریان وفادار روسیه باشد که همچنان تحت تحریم قرار نگرفته است.
براساس آمار مؤسسه SIPRI، روسیه ممکن است در سال ۲۰۲۶ حتی در میان پنج صادرکننده بزرگ هواپیماهای رزمی جهان از نظر سفارشهای صادراتی قرار نگیرد؛ آماری که هواپیماهای آموزشی پیشرفته با قابلیت رزمی را نیز در بر میگیرد. در حال حاضر، سفارشهای معوق ۱۰ صادرکننده بزرگ تسلیحات جهان شامل ۹۳۶ فروند هواپیمای رزمی آمریکایی، بیش از ۱۸۰ فروند هواپیمای فرانسوی، ۹۰ فروند هواپیمای چینی، ۸۸ فروند هواپیمای کره جنوبی، ۶۹ فروند هواپیمای ایتالیایی، کمی بیش از ۶۸ فروند هواپیمای روسی و ۲۰ فروند هواپیمای بریتانیایی است. همچنین ممکن است پاکستان بهتنهایی سفارش صادراتی بیشتری برای جنگنده JF-17 نسبت به مجموع سفارشهای صادراتی تمامی جنگندههای روسیه در اختیار داشته باشد.