همزمان با تشدید دوباره تنشهای نظامی میان ایران و ایالات متحده و افزایش درگیریها در تنگه هرمز و دیگر نقاط منطقه، نام یک تأسیسات زیرزمینی در مرکز ایران، در کانون توجه رسانهها و محافل اطلاعاتی قرار گرفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین اظهارات خود این بار کوه کلنگ گزلا را هدف تهدید قرار داد، سایتی که به باور برخی منابع غربی از مهمترین مراکز زیرزمینی ایران به شمار میرود.
دونالد ترامپ اخیراً در گفتوگو با هیو هیویت، مجری محافظهکار، درباره تأسیسات منتسب به کوه کلنگ گزلا، مدعی شد این محل بهطور مداوم تحت رصد آمریکا قرار دارد و حتی میتواند هدف حمله نظامی قرار گیرد.
هیو هیویت با طرح سوالی از ترامپ ادعا کرد:
شما سه تاسیسات هستهای آنها (ایران) را نابود کردهاید، اما ممکن است تاسیسات چهارمی در کوه کلنگ گزلا داشته باشند. قبل از اینکه وارد توافق دیگری شوید، آیا اصرار دارید که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به آن تونل عمیق بروند و ببینند که ایparagraph”>فرضیه دوم، انتقال فعالیتهای مرتبط با فلز اورانیوم به این مجموعه است. با توجه به آسیب دیدن برخی تأسیسات صنعتی اصفهان در حملات سال گذشته، انتقال این بخش از چرخه هستهای به اعماق زمین میتواند امنیت بیشتری برای آن فراهم کند.
اما سومین سناریو که بیش از همه مورد توجه کشورهای غربی قرار گرفته، احتمال تبدیل این مجموعه به یک تأسیسات مخفی غنیسازی اورانیوم است. برخی کارشناسان معتقدند ایران احتمال دارد در آینده آبشارهای سانتریفیوژ را در این سایت مستقر کند تا فرآیند غنیسازی در محیطی با امنیت بسیار بالا انجام شود.
اگرچه ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در توافق قاهره که در شهریور ۱۴۰۴ انجام شد، درباره ایجاد دسترسیهای جدید به تفاهم رسیده بودند، اما پس از فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی کشورهای اروپایی و بازگشت تحریمها، تهران این توافق را لغو کرد.
در حال حاضر همکاری ایران با آژانس تنها در چارچوب نظارت بر تأسیسات فعال از جمله راکتور تحقیقاتی تهران ادامه دارد و بر اساس مصوبات داخلی، تا زمانی که شرایط امنیتی عادی نشود و تهدیدهای موجود برطرف نگردد، امکان دسترسی به سایتهای در حال ساخت یا آسیبدیده از جمله کوه کلنگ گزلا وجود نخواهد داشت؛ موضوعی که همچنان ابهامهای فراوانی را درباره این مجموعه زیرزمینی حفظ کرده است.