گزارشهای تازه از وضعیت رانندگان تاکسیهای اینترنتی، تصویری نگرانکننده از یکی از بزرگترین بازارهای کار غیررسمی کشور ارائه میدهد؛ بازاری که ورود به آن آسان است، اما ماندن در آن هر روز دشوارتر میشود. افزایش تعداد رانندگان، کاهش سهم هر نفر از سفرها، رشد شدید هزینههای خودرو، قطع سهمیه سوخت و نبود حمایتهایی مانند بیمه و امنیت شغلی، باعث شده بسیاری از رانندگان احساس کنند درآمدشان دیگر با هزینههای واقعی کار همخوانی ندارد.
گزارش روزنامه پیام ما در این باره را در ادامه میخوانید.
پشت هر سفر چنددقیقهای با تاکسی اینترنتی، ساعتها انتظار، هزینههای پنهان و ریسکهای انباشتهشدهای وجود دارد که کمتر دیده میشود. میلیونها راننده در بازاری فعالیت میکنند که با وجود جذب گسترده نیروی کار، هنوز سازوکار روشنی برای حمایت از شاغلان آن وجود ندارد؛ بازاری که در آن افزایش هزینهها از سرعت رشد درآمد پیشی گرفته و معیشت رانندگان را تحت فشار قرار داده است.
اام نشان میدهد که بیثباتی شغلی در این بخش نه یک استثنا، بلکه یک قاعده است.»
به گفته این کارشناس، در چنین بازاری، ریسک اقتصادی عملاً از دوش پلتفرم برداشته و به نیروی کار منتقل شده است: «راننده باید هزینههای ثابت و متغیر را بپردازد، اما هیچ تضمینی برای حجم کار یا درآمد ندارد. وقتی این وضعیت با افزایش عرضه نیروی کار ترکیب میشود، نتیجه آن کاهش مستمر دستمزد واقعی است، حتی اگر تعداد سفرها در ظاهر بالا باشد.»
در کنار این فشار اقتصادی، نبود حمایتهای پایهای نیز مسئله را پیچیدهتر کرده است. رانندگان تاکسیهای اینترنتی از بیمه مؤثر و امنیت شغلی برخوردار نیستند و در صورت خرابی خودرو یا کاهش تقاضا، پشتوانهای برای جبران کاهش درآمد خود ندارند. از سوی دیگر، ماهیت پراکنده این شغل، امکان پیگیری جمعی مطالبات را محدود کرده است. رانندگان محل کار مشترکی ندارند و ارتباط آنها با یکدیگر ناپیوسته است؛ وضعیتی که شکلگیری تشکلهای صنفی را برای آنها دشوار کرده است.
آنچه در خیابانها جریان دارد، تنها جابهجایی مسافر نیست؛ بلکه بازاری است که در آن افزایش بیضابطه عرضه نیروی کار، در کنار رشد هزینهها و ضعف تنظیمگری، به کاهش مستمر درآمد واقعی رانندگان و انتقال بخش عمده ریسک اقتصادی به آنها انجامیده است.