ناتو هواپیمای GlobalEye ساخت شرکت Saab را بهعنوان سامانه آینده هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد (AEW&C) خود انتخاب کرده است. این پلتفرم نظارتی سوئدی قرار است جایگزین ناوگان سالخورده هواپیماهای E-3 Sentry AWACS شود؛ ناوگانی که از دوران جنگ سرد تاکنون در خدمت این ائتلاف بوده است.
ناتو از طریق NATO Support and Procurement Agency مذاکرات رسمی با Saab را آغاز کرده است، هرچند این شرکت سوئدی اعلام کرده که هنوز هیچ قرارداد یا سفارش خرید رسمی دریافت نکرده است. این برنامه میتواند شامل خرید حداکثر ۱۰ فروند هواپیما باشد و ارزش آن حدود ۴٫۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
این جایگزینی بخشی از برنامه ناتو برای نوسازی توانمندیهای نظارت هوابرد است؛ زیرا تهدیدات جدیدی مانند پهپادها، موشکهای کروز و تسلیحات هایپرسونیک، به سامانههایی با توان کشف سریعتر و آگاهی محیطی گستردهتر از آنچه سامانههای قدیمی ارائه میکنند نیاز دارند. پلتفرم جدید با هدف افزایش سرعت شناسایی تهدیدها و گسترش پوشش نظارتی توسعه یافته است.
میکائل یوهانسون، رئیس و مدیرعامل Saab، در این باره گفت:
مفتخریم که در توسعه نسل آینده توانمندی هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد ناتو مشارکت خواهیم داشت. اطمینان داریم که GlobalEye بهترین انتخاب برای این ائتلاف است و توانمندی اثباتشده، انعطافپذیری و برتری عملیاتی بلندمدت را فراهم میکند.
یوهانسون افزود اگر مذاکرات بهزودی به پایان برسد، تحویل نخستین هواپیماها میتواند از سال ۲۰۳۰ آغاز شود. او همچنین به خبرنگاران گفت که ارزش نهایی قرارداد هنوز مشخص نشده، اما انتظار میرود حدود ۴٫۵ میلیارد دلار باشد و قیمت هر فروند هواپیما بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون دلار برآورد میشود.
قرار نیست نخستین نمونههای این هواپیما به قابلیت سوختگیری هوایی مجهز باشند، هرچند امکان اضافه شدن این قابلیت در آینده وجود دارد. ناوگان فعلی E-3 AWACS ناتو هماکنون قادر به سوختگیری در حین پرواز است؛ قابلیتی که مدت زمان مأموریتهای شناسایی و نظارتی را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.