بنیامین نتانیاهو بیش از هر سیاستمدار دیگری در تاریخ اسرائیل، مفهوم «بقای سیاسی» را به نمایش گذاشته است
جوان آنلاین: بنیامین نتانیاهو بیش از هر سیاستمدار دیگری در تاریخ اسرائیل، مفهوم «بقای سیاسی» را به نمایش گذاشته است. او سالها با ترکیبی از ترس، امنیتگرایی، پوپولیسم و ائتلافهای شکننده توانست خود را در رأس قدرت نگه دارد. اکنون، اما در آستانه هر انتخابات احتمالی آینده، به نظر میرسد همان ابزارهایی که زمانی نقطه قوت او بودند، به پاشنه آشیلش تبدیل شدهاند. برای نخستین بار طی دو دهه گذشته، بحران اصلی نتانیاهو صرفاً رقابت با احزاب مخالف نیست، بلکه بحران اعتماد عمومی است.
جامعه اسرائیل پس از جنگ غزه، اعتراضهای گسترده داخلی، شکاف عمیق میان نهادهای امنیتی و دولت و انزوای بیسابقه بینالمللی از یکسو و جنگ علیه ایران از سوی دیگر با همان منطق گذشته رأی نخواهد داد.
نتانیاهو زمانی خود را «آقای امنیت» معرفی میکرد، سیاستمداری که هیچکس بهتر از او نمیتواند اسرائیل را از تهدیدها حفظ کند! اما حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ این تصویر را فرو ریخت. بزرگترین شکست اطلاعاتی و امنیتی تاریخ اسرائیل دقیقاً در دورهای رخ داد که او با اطمینان از توان بازدارندگی سخن میگفت. همین اتفاق، بنیان اصلی سرمایه سیاسی او را متزلزل کرد. در سیاست، گاهی یک شکست کافی است تا روایت سالها ساختهشده فرو بریزد. امروز مخالفان و هم روابط خارجی را ترمیم کند.
تفاوت امروز با گذشته در این است که بحرانها دیگر صرفاً سیاسی نیستند. آنها به بحران اعتماد، کارآمدی و مشروعیت تبدیل شدهاند، حتی اگر نتانیاهو بتواند در کوتاهمدت موقعیت خود را حفظ کند، بازسازی تصویر «رهبر شکستناپذیر» بسیار دشوارتر از گذشته خواهد بود. شاید مهمترین پرسش انتخابات آینده اسرائیل این نباشد که چه کسی نخستوزیر میشود، بلکه این باشد که آیا دوران سیاستورزی مبتنی بر شخص نتانیاهو به پایان رسیده است یا خیر. فردی که سالها قواعد بازی را تعیین میکرد، اکنون بیش از هر زمان دیگری ناچار است از قواعدی پیروی کند که دیگران برایش نوشتهاند.
این همان نقطهای است که میتوان گفت نتانیاهو دیگر مانند گذشته بر بازی مسلط نیست. قافیهای که سالها در اختیار او بود، اکنون در حال لغزیدن به دست رقبایی است که از خستگی جامعه، فرسایش جنگ و بحران اعتماد، سرمایه سیاسی تازهای ساختهاند. این شاید مهمترین تغییر در سیاست اسرائیل طی دو دهه اخیر باشد؛ تغییری که میتواند انتخابات آینده را نه صرفاً یک رقابت حزبی، بلکه همهپرسی درباره میراث طولانی بنیامین نتانیاهو تبدیل کند.