23 / 03 /1403
صمد نژادابراهیمی مدیرکل سیاستگذاری و برنامهریزی امور پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پاسخ به این پرسش خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری آنا که سوءاستفاده از تخلفات علمی در جامعه ایران بیش از پیش به چشم میخورد به نوعی که شاهد فروش پایان نامههای ارشد و رسالههای دکتری هستیم -که به عنوان آفت علمی جامعه ایرانی شناخته شده است- آیا آخرین آمار تخلف در فعالیتهای پژوهشی منتشر شده است؟، اظهار کرد: بحث سلب اعتبار با تقلب فرق دارد، یعنی هر مقالهای که سلب اعتبار میشود لزوماً تقلب در آن انجام نشده است.
وی توضیح داد: سلب اعتبار یکی از فرایندهای طبیعی اکوسیستم علم و فناوری برای حذف دادههای اشتباه به صورت عمدی و سهوی است. در برخی از موارد دستکاری در فرایند داوری یا تغییر تعمدی دادهسازی است، اما در مواردی به صورت سهوی پژوهشگر به زعم خود کار درستی انجام داده است، ولی وقتی داوری و چاپ میشود، توسط پژوهشگران دیگر مورد نقد قرار میگیرد و درصورت عدم رفع ابهام نشریات آن را سلب اعتبار میکنند.
وی افزود: حدود ۷۰ درصد از این پژوهشها به علت نبود آگاهی پژوهشگر به صورت سهوی انجام شده و تقلب به شمار نمیآید؛ در این زمینه سختگیریهای زیادی انجام میشود؛ بنابراین اشتباهات سهوی نظیر تعدد شکلهای مورد استفاده و مشابهت متنی بیشترین سهم را دارند. برای کاهش این آمار، بحث آموزش مداوم اخلاق پژوهشی را در سطح دانشجویی و اعضای هیئت علمی بهجد پیگیری میکنیم.