در پاییز سال ۱۴۰۱ رسانهها و مخصوصاً شبکههای اجتماعی نقش مهمی ایفا کردند و شاهد یک نبرد رسانهای در آن اغتشاشات بودیم. به کار بستن تکنیکهای مختلف برای ایجاد ابهام در مردم و دمیدن در آتش اغتشاشات خیابانی مهمترین رویکرد رسانههای ضدانقلاب و شبکههای همسو با آنها بود. در مقابل رسانههای رسمی کشور و متعهد به منافع ملی هم تلاش کردند مقابل این هجمه رسانهای روشنگری کنند.
در گفتگو با دکتر محمد رستمپور، پژوهشگر شبکههای اجتماعی و مدیرکل پژوهش خبرگزاری جمهوری اسلامی تحولات پاییز سال پیش را بررسی کردیم و به صورت مشخصتر به نقش شبکههای اجتماعی در این تحولات پرداختیم. او معتقد است شبکههای اجتماعی با تکنیکهای مختلف مثل دراماتیزهسازی اعتراضات، تنوعبخشی به شیوههای اعتراضی و دیگر راهبردها تلاش کردند در معترضان امید واهی برای پیروزی تزریق شود.
اتفاقات سال پیش را چگونه ارزیابی میکنید و معتقد هستید این اتفاقات دارای چه ماهیتی بود؟
در مورد اتفاقات سال پیش تحلیلها و تبیینهای مختلفی انجام شده است. چهرههای مختلفی هم در این زمینه اظهارنظر کردند. در این زمینه باید به دو نکته مهم توجه کرد. نکته اول اینکه نه کسانی که مطلقاً این پدیده را پدیده داخلی با تمرکز روی زخمهای اجتماعی و نارضایتیهایی که وجود دارد، تحلیل میکنند، دقیق صحبت میکنند و نه کسانی که کاملاً این پدیده را طراحی و هدایتشده از خارج میدانند. هیچ کدام از این برانداز یا تجزیهطلب در ایران پایگاهی ندارد و مردم همیشه آن را پس زدهاند. دلیل اینکه در چهار دهه گذشته هم موفق نشدهاند، این بوده است که همراهی مردم را نداشتهاند، البته از مقطعی که وارد مسئله آشوب شدیم، متفاوت است، چراکه آشوب سویه سیاسی دارد. براندازی از هر حرکت اعتراضی برای رسیدن به هدف خود استفاده میکند. این حرکت اصلاً رهبر نیاز ندارد. برخی از افراد شاخص اپوزیسیون مطرح میکردند که جمهوری اسلامی از درک این جوانان عاجز است، در حالی که همین جوانان به آنها پاسخ میدادند که مگر شما ما را درک میکنید. مگر رضا پهلوی میتواند این نسل را بفهمد. این جمعیت به شدت تحت تأثیر رسانه است. رسانه این جمعیت سیال را مرتب به آن سو و این سو میبرد. در جمعبندی این بخش عرض کنم که هیچ کدام از رهبران خودخوانده در سال پیش بین مردم و حتی معترضان پایگاهی نداشتند بلکه تلاش داشتند خود را سوار این موج کنند.