مرکز پژوهش های مجلس، در گزارشی در خصوص نگرش تحولی به آینده هوش مصنوعی مبتنی بر تحلیل لایه ای علت ها، عنوان کرده است که هوش مصنوعی یک «مسئله فنی» نیست که فقط به کمیسیون صنعت مربوط باشد، یک «مسئله حاکمیتی» و «تمدن ساز» است که تمامی کمیسیون های مجلس از فرهنگی و اقتصادی تا حقوقی و امنیتی باید نسبت به آن حساسیت و آگاهی داشته باشند.
به گزارش سیتنا،دفتر مطالعات حکمرانی مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی با عنوان «نگرش تحولی به آینده هوش مصنوعی مبتنیبر تحلیل لایهای علتها» با تاکید بر ضرورت عبور از نگاه سطحی به هوش مصنوعی، عنوان کرده است که هوش مصنوعی تنها یک فناوری جدید نیست؛ بلکه یک «پدیده چندلایه» است که اقتصاد، فرهنگ، حکمرانی، هویت انسانی و حتی مفاهیم بنیادین معرفتی را تحت تأثیر قرار میدهد. رویکرد رایج در سیاستگذاری، غالباً معطوف به لایههای سطحی است: خرید سختافزار، تدوین چند قانون، یا حمایت از استارتآپها. اگرچه این اقدامها ضروری هستند، اما برای مدیریت تحول عمیقتری که هوش مصنوعی ایجاد میکند، کافی نیستند. این گزارش با استفاده از روش پژوهشی پیشرفتهای به نام «تحلیل لایهای علّی»، نشان میدهد که مسائل واقعی هوش مصنوعی در لایههای عمیقتری نهفته است: در «گفتمانها»، «پیشفرضها» و حتی «استعارهها» و «اسطورههای» ناخودآگاه جمعی ما. برای مثال، تا زمانی که در ذهن سیاستگذار، هوش مصنوعی بهعنوان یک «سلاح» یا «ابزار سلطه» تصویر شود، سیاستهای ما حول محور «رقابت» و «انحصار» خواهد چرخید. اما اگر هوش مصنوعی را بهمثابه «سواد عمومی» یا «مغز اقتصاد» ببینیم، راه برای سیاستهای مبتنیبر «همکاری»، «عدالت» و «توانمندسازی عمومی» گشوده میشود.