به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو به نقل از معاونت علمی، ایده برگزاری المپیاد فناوری نانو نخستین بار در سال ۱۳۹۷ توسط ایران مطرح شد. این اقدام مشابه روندی است که در سایر حوزهها نیز دیده میشود؛ کشورهای مختلف با گردهمایی و همکاری، المپیادهایی را با اهداف علمی، فناوری و توسعهای راهاندازی میکنند. در این راستا، ایران نقش محوری ایفا کرد و موفق شد با گردهمآوردن چندین کشور، کمیته راهبری این المپیاد را تشکیل داده و خود به عنوان دبیر این کمیته انتخاب شود.
اولین دوره این المپیاد در سال ۱۳۹۸ در پارک فناوری پردیس برگزار شد. در آن زمان تیمهایی از کشورهای آلمان و چندین کشور دیگر حضور داشتند و تعداد تیمهای شرکتکننده به حدود هفت یا هشت تیم میرسید.
با وجود موفقیت دوره اول، برگزاری دورههای بعدی این المپیاد با چالشهایی همراه بود. برنامهریزی برای دوره دوم که قرار بود در سال ۱۴۰۰ برگزار شود، به دلیل شیوع کووید-۱۹ متوقف شد. در سال ۱۴۰۲ نیز مشکلاتی برای انتخاب کشور میزبان به وجود آمد، اما سرانجام دوره دوم المپیاد فناوری نانو در سال ۱۴۰۳ امروز در کشور مالزی برگزار میشود. همچنین، برنامهریزی برای دوره بعدی این المپیاد در تایوان یا تایلند در حال انجام است.
الگوی این المپیاد، فراتر از رقابت علمی صرف است. تیمهای شرکتکننده به جای تمرکز صرف بر پژوهشهای علمی با چالشهای واقعی و کاربردی روبهرو میشوند. برای مثال، چالش این دوره به حوزه انرژی اختصاص دارد. تیمها باید راهحلهایی ارائه کنند که نهتنها به رفع چالشهای فنی کمک کند، بلکه امکان توسعه به یک کسبوکار نوآورانه و پایدار را نیز داشته باشد. به عبارتی، این رقابت یک آزمون چندوجهی از علم، فناوری، نوآوری و کسبوکار است.