به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، تسنیم نوشت: درباره مشکلات کتابفروشیها در ایران بسیار سخن گفته شده است؛ بااینحال، تعطیلی یا تغییر کاربری پیدرپی کتابفروشیها نشان میدهد که این مشکلات همچنان از مرحله توصیف عبور نکرده و به راهحلهایی پایدار نرسیده است.
کتابفروشی در ایران، اگرچه در ساختار اداری یک واحد صنفی و بنگاه اقتصادی به شمار میرود، در عمل با منطق متعارف بازار سازگاری چندانی ندارد؛ زیرا از یکسو باید هزینههای یک واحد تجاری را بپردازد و از سوی دیگر، کالایی میفروشد که تقاضای آن محدود، گردش سرمایهاش کند و حاشیه سودش اندک است.
همین تناقض بنیادی، کتابفروشی را به یکی از آسیبپذیرترین حلقههای زنجیره نشر تبدیل کرده است. ناشر میتواند بخشی از کتابهای خود را در انبار نگه دارد، از نمایشگاههای کتاب یا فروش مستقیم بهره ببرد و به بازارهای آنلاین وارد شود؛ اما کتابفروش برای ادامه فعالیت، هر روز با هزینههایی ثابت و اجتنابناپذیر روبهروست. اجارهبها، حقوق کارکنان، بیمه، مالیات، هزینه انرژی، حملونقل و تأمین موجودی فروشگاه، بدون توجه به میزان فروش باید پرداخت شوند.
از این منظر، مسئله امروز کتابفروشیها صرفاً فراتر از یک فروشگاه
تعطیلی یک کتابفروشی صرفاً خروج یک واحد کمسود از بازار نیست. کتابفروشی حافظه فرهنگی یک محله، محل کشف کتاب، نقطه ارتباط نویسنده و مخاطب و یکی از معدود فضاهای عمومی برای گفتوگوی فرهنگی است. شهری که کتابفروشیهای مستقل خود را از دست میدهد، بخشی از تنوع، حافظه و امکان گفتوگوی خود را نیز از دست میدهد.
بااینحال، نمیتوان از کتابفروشی انتظار داشت هزینه ایفای این نقش عمومی را بهتنهایی بپردازد. اگر جامعه و سیاستگذار، کتابفروشی را نهادی فرهنگی و اجتماعی میدانند، باید بخشی از هزینه حفظ آن را نیز بر عهده بگیرند. این حمایت میتواند در قالب تأمین فضای مناسب، سیاستهای مالیاتی و بیمهای، خرید عمومی، تنظیم بازار آنلاین و کمک به برگزاری رویدادهای فرهنگی صورت گیرد.
کتابفروشی در ایران دیگر نمیتواند فقط محل فروش کتاب باشد؛ اما نباید در مسیر بقا، کتاب را نیز به حاشیه براند. آینده این صنف به الگویی وابسته است که در آن، فروش کتاب با حضور اجتماعی، خدمات فرهنگی و حمایت نهادی پیوند بخورد. بدون چنین تغییری، کتابفروشیهای بیشتری از نقشه فرهنگی شهرها حذف خواهند شد؛ اما با سیاستگذاری درست، همین واحدهای کمرمق میتوانند به زندهترین پایگاههای اجتماعی و فرهنگی محلهها تبدیل شوند.
59243