به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، قدرت نرم در جهان امروز به یکی از مهمترین مولفههای قدرت بدل گشته است. دیپلماسی علمی را میتوان مهمترین مولفه در رشد و توسعه و قدرت نرم هر کشور برشمرد. به همین علت مجلس شورای اسلامی درفصل ۲۰، ماده ۹۳ برنامه هفتم پیشرفت برنامه ریزی کرده است که تعداد دانشجویان بین المللی را از ۶۰ هزار دانشجو به ۳۲۰ هزار دانشجو افزایش دهد، اما در جهت تحقق آن در ایران موانع زیادی است که باید رفع شوند. در مصاحبه اخیر وزیر علوم نیز به این موضوع اشاره کردند و گفتند: «جذب این تعداد دانشجو در این زمان محدود امری دشوار و کاری پیچیده است که انجام آن صرفا در دست یک نهاد نمیباشد».
روند فعلی جذب دانشجوی بینالمللی در ایران، بیش از آنکه یک «فرایند رقابتیِ علمی-گفتمانی بین دانشگاهی» باشد، به یک سازوکار اداریِ چندپاره شباهت دارد که در آن، سیاستگذار هدفگذاری کمّی انجام میدهد، اما زنجیره تحقق هدف (از تولید تقاضا تا تبدیل به ثبتنام و سپس نگهداشت) یکپارچه نیست. در چنین وضعیتی، حتی اگر ظرفیت دانشگاهی و علاقه بالقوه در کشورهای همسایه وجود داشته باشد، «اصطکاک نهادی» اجازه نمیدهد تقاضا به جذب واقعی و پایدار تبدیل شود. بخش مهمی از مسئله نیز به این واقعیت برمیگردد که بازار دانشجوی بینالمللی، بازاری با حساسیت بالا نسبت به زمان، هزینه مبادله و ریسک ادراکی است؛ بنابراین کوچکترین نااطمینانی از طولانی شدن استعلامها، ویزا، دریافت کارت بانکی و سیمکارت تا ابهام در پرداخت شهریه بهسرعت متقاضی را به سمت مقاصد جایگزین سوق میدهد. سه کلان مسئله اصلی که در این حوزه وجود دارد به شرح زیر است.