۱۴۰۴/۰۹/۱۰

به گزارش روزپلاس، انتشار خبر دستگیری شبکه جاسوسی منتسب به امارات در استانبول، آنهم در روزهایی که آنکارا و ابوظبی از همکاری سخن میگویند، بار دیگر ماهیت لرزان و پارادوکسیکال روابط این دو قدرت منطقهای را عریان کرد.
از سال 2002 که حزب عدالت و توسعه با پیروزی قاطع وارد صحنه قدرت در ترکیه شد، این کشور وارد مرحلهای نوین از حیات سیاسی خود گردید؛ مرحلهای که نه تنها سیاست داخلی، بلکه جهتگیری سیاست خارجی آن را نیز دگرگون کرد. در این دوره، سیاست خارجی ترکیه بر اساس نظمی تازه شکل گرفت که احمد داووداوغلو، نظریهپرداز اصلی این دستگاه، آن را طراحی و هدایت میکرد. دکترین «تنش صفر با همسایگان» در مرکز این رویکرد قرار داشت و بر این فرض استوار بود که ترکیه باید از موقعیت ژئوپولیتیک خود و از میراث تاریخی، فرهنگی و تمدنیاش بهعنوان بستری برای گسترش همکاریهای منطقهای، افزایش نفوذ نرم، تقویت قدرت اقتصادی و در نهایت رسیدن به نقش قدرت اول منطقهای استفاده کند. تصویر ارائه شده از ترکیه در این دوره، یعنی ترکیهای که همزمان عضو ناتو، نامزد عضویت در اتحادیه اروپا و دارای ریشههای اسلامی بود، برای دولتهای شورای همکاری خلیج فارس، و سایر کشورهای عربی و اسلامی، جذابیت بالایی ایجاد میکرد؛ بهخصوص در فضای پس از حملات 11 سپتامبر که دولتهای خلیجی بهشدت به دنبال متنوعسازی شرکای سیاسی و امنیتی خود بودند.
حالا و پس از یک دهه جنگ نیابتی و تقابل ایدئولوژیک، اگرچه نیازهای اقتصادی دو طرف را دوباره به هم رسانده، اما رخدادهای امنیتی نشان میدهد که «بیاعتمادی» همچنان در زیر پوست این روابط جریان دارد. در این یادداشت، با کالبدشکافی مسیر طی شده از «عصر طلایی همکاری» تا «معامله امنیت در برابر نقدینگی»، به بررسی ابعاد دستگیری اخیر جاسوسان شبکه اطلاعاتی امارات در ترکیه پرداخته ایم.
عصر همکاری اقتصادی و رقابت مثبت (2002–2010)
در فاصله سالهای 2002 تا 2010، روابط ترکیه و امارات در چارچوبی قرار داشت که میتوان آن را عصر طلایی همکاری های اقتصادی نامید. این دوره با سرمایهگذاریهای متعدد امارات در اقتصاد ترکیه و امضای قراردادهای بزرگ خصوصا در حوزه ارتباطاتی مشخص میشود. اختلافات سیاسی در این مرحله حاشیهای بودند و دو طرف روابط خود را عمدتاً بر مبنای منافع اقتصادی، سرمایهگذاری و رقابت مثبت پیش میبردند.
