بررسی متغیرهای کلان از سال 1392 به بعد نشان میدهد نرخ ارز در بسیاری از سالها جلوتر از نقدینگی حرکت کرده است.
به گزارش تسنیم، تثبیت گزارههای مناقشهبرانگیز در بین اقتصاددانان و مکاتب نظری جهان در بین اکثریت اقتصاددانان و سیاستگذاران اقتصادی در ایران، از چالشهای اساسی سیاستگذاری اقتصادی و پولی در ایران است. توجه به نظریه مقداری پول، قائل بودن به خنثایی پول و اعتقاد به نظریه «تورم همیشه و همهجا یک پدیده پولی» است، از جمله این گزارههای مناقشهبرانگیزی است که بسیاری از کارشناسان اقتصادی کشور در صحت و مطلق بودن آنها تردیدی به خود راه نمیدهند.
اختلاف اصلی؛ نگاه تکعاملی یا چندعاملی به تورم
هرچند که در یک دهه اخیر جریان جدیدی توسط عدهای از اقتصاددانان شکل گرفته که تلاش میکند با طرح نظریات پولی جدید و همچنین با استناد به شواهد تجربی و عملی در تورم و رشد نرخ ارز است و اگر بهای ارز افزایش مییابد به خاطر تورم بالا در اقتصاد ایران است، بازنمایی وارونه از واقعیت تورم یک دهه اخیر در اقتصاد ایران است. در واقع باید گفت نرخ ارز بهعنوان پیشران و متغیری مستقل افزایش مییابد و این رشد، بر قیمت کالاها و خدمات و بر تقاضای نقدینگی اثر میگذارد.
کمبود نقدینگی و اثر آن بر تولید و مصرف
باتوجه به علل افزایش بهای ارز در اقتصاد ایران، عدم تأمین نقدینگی مورد نیاز تولیدکننده و مصرفکننده هیچگاه به کاهش قیمت ارز به نرخهای سابق منجر نشده و تنها نتیجه عدم تأمین نیاز نقدینگی اقتصاد، کاهش قدرت خرید مصرفکننده و کاهش توان تولید شده است.
ارقام جدول بالا نشان میدهد رشد نقدینگی و قیمت کالاها و خدمات به دنبال نرخ ارز حرکت کرده و از رشدهای صعودی بهای ارز عقب هستند. حتی رشد نقدینگی از رشد قیمت کالاها و خدمات هم کمتر بوده است. در چنین شرایطی چگونه میتوانیم قاطعانه بگوییم تورم همیشه و همهجا صرفاً پدیدهای پولی است؟