صنعت نفت ایران که سالها تحت تحریم فعالیت کرده، بار دیگر در برابر فشارهای ناشی از محاصره دریایی ایالات متحده، انعطافپذیری خود را به نمایش گذاشته است. برخلاف تصور رایج مبنی بر توقف فوری تولید و صادرات، گزارشها حاکی از آن است که این صنعت با تغییر مسیرها و روشهای عملیاتی، همچنان به فعالیت ادامه میدهد؛ هرچند با هزینه و پیچیدگی بیشتر. صادرات از طریق انتقال کشتیبهکشتی، مسیرهای مبهم کشتیرانی و ذخیرهسازی شناور همچون گذشته ادامه دارد و تولید نیز بهصورت تدریجی تنظیم میشود تا از آسیب به مخازن جلوگیری شود. جزیره خارک بهعنوان گلوگاه صادرات، با ظرفیت ذخیرهسازی بالا نقش ضربهگیر را ایفا میکند؛ اما در صورت تداوم طولانیمدت محدودیتها به نقطه فشار تبدیل میشود. در این میان، حمایت غیرمستقیم چین، بهویژه از طریق پالایشگاههای مستقل، اعمال تحریم علیه برخی از این پالایشگاهها، صادرات نفت ایران به چین همچنان ادامه داشته است. هرچند حاشیه سود پایین پالایش و افزایش هزینهها تا حدی از سرعت خرید کاسته، اما دستور مستقیم دولت چین اکنون این روند را تثبیت کرده است.
برآوردها نشان میدهد دههامیلیون بشکه نفت ایران همچنان در حال گردش یا ذخیره در دریا است و حتی با کاهش صادرات، این کشور توانسته جریان عرضه خود را فعلا حفظ کند. در مجموع، اقدام چین در مخالفت علنی با تحریمهای آمریکا را میتوان نقطه عطفی در تقابل ژئوپلیتیک انرژی دانست. این تصمیم نهتنها اثربخشی تحریمها را کاهش داده، بلکه نشان میدهد که در بازار جهانی نفت، همکاری خریداران بزرگ میتواند موازنه قدرت را تغییر دهد. محاصره آمریکا، اگرچه فشار قابلتوجهی بر صنعت نفت ایران وارد کرده، اما بهدلیل سازوکارهای تطبیقی تهران و حمایت ضمنی پکن، نتوانسته به یک ابزار قاطع تبدیل شود. نتیجه، بازاری است که در آن نفت ایران همچنان جریان دارد؛ اما در مسیری پیچیدهتر، پرهزینهتر و دور از دید مستقیم./ دنیای اقتصاد