۱۴۰۴/۰۸/۰۳
به گزارش روزپلاس، اصطلاح «ناترازی بانکی» در اقتصاد به وضعیتی گفته میشود که ساختار داراییها و بدهیهای یک بانک با یکدیگر همخوان نیست؛ یعنی ارزش داراییهای واقعی کمتر از میزان بدهیهای تعهدشده است. در ایران، این ناهماهنگی حاصل چند عامل ساختاری است: وامهای غیرمولد، نرخ سود دستوری، مطالبات معوق دولتی و ضعف نظارت بانک مرکزی.
کارشناسان اقتصادی از اوایل دهه ۱۳۹۰ هشدار دادهاند که ترکیب نامتوازن سیاستهای مالی و پولی، شبکه بانکی را از مسیر سلامت خارج کرده است. به گفتهی تیمور رحمانی اقتصاددان ناترازی نتیجه مستقیم «نرخ سود واقعی منفی، تسهیلات رانتی و کفایت سرمایه پایین» است. بانکها برای بقا، به پرداخت سودهای بالا روی آوردهاند و در غیاب بازگشت تسهیلات، چارهای جز خلق پول ندارند.
وقتی یک بانک ناتراز، از بانک مرکزی اضافهبرداشت میکند، پایه پولی افزایش مییابد و اثر مضاعفی بر کل نقدینگی میگذارد. بر اساس آمارهای رسمی، بیش از نیمی از رشد سالانه نقدینگی از محل بدهی بانکها به بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی ناشی میشود. به تعبیر عباس شاکری، بانکهای ناتراز تبدیل به کانال دائمالفعال خلق پول شدهاند، بیآنکه رشد تولید متناظر داشته باشیم.