یافته ای باستان شناختی در شمال غرب ایران نشان می دهد مردمانی در هزاره نخست پیش از میلاد، نوعی سرمه کاملا متفاوت با نمونه های رایج در خاور نزدیک باستان تولید می کرده اند.

به گزارش سیتنا، این ترکیب بدون سرب که از گرافیت و اکسید منگنز ساخته شده است، هزاران سال بر فرمولهای مدرن تقدم دارد.
