۱۴۰۳/۰۶/۱۸
به گزارش روزپلاس، «اخلاق خوب»، «اخلاق اجتماعی»، «اخلاق و معرفت» و سایر عباراتی که واژه «اخلاق» نقطه اشتراک آنهاست اگرچه دارای شباهت هستند اما در مفهوم و درون مایه، معانی متفاوتی را در خود جای دادهاند. توجه به اخلاق در انسانها به صورت فردی و در اجتماع از جنبه اجتماعی همواره مورد توجه دانشمندان بوده است. اخلاق در ساحتهای مختلف دارای معانی مختلفی است که کاربرد آن را نیز متفاوت میکند. صحبت از اخلاق در روانشناسی متفاوت از صحبت از اخلاق در علم فلسفه است، اخلاق در دین دارای ارزشهای خاص خود است که در جامعه شناسی با وجود مشابهتها، تفاوتهای بنیادین دارد.
این اتفاق در خصوص عبارت فرهنگ نیز صدق میکند. فرهنگ از منظر جامعه شناسان، فلاسفه، مردم شناسان، سیاستمداران و اندیشمندان علوم مختلف تعاریف گوناگونی را شامل میشود که این تشکیک در تعاریف موضع هر علم را نسبت به آن آشکار میکند. چه بسا قرارگیری واژه فرهنگ در کنار دیگر واژگان معنا و هویت تازهای میابد و دارای تعابیر و تعاریف جدید میشود که حامل ارزشهای خاص خودش است.
«فرهنگ» و «اخلاق» از دیرباز همواره دو مفهوم بهم پیوسته بودهاند که در تعاریفی آن را ظرف مظروف هم دانسته و در تعاریف دیگری آن را کامل کننده یکدیگر میدانند. اخلاق مجموعه رفتارها و کردههای انسانی است که در هر جامعهای تفاوت دارد. مساله دیگری که هر از گاهی در میان سخنان پژوهشگران و حتی مردم عادی در شبکههای اجتماعی میبینیم قضاوت نسبت به وضعیت اخلاقی جامعه است. برخی از محققان و اندیشمندان بر این باورند که جامعه در مسیر زوال اخلاقی قرار گرفته است؛ گرچه برخی دیگر معتقدند روند کلی زندگی مدرن در تمام جوامع به این سمت رفته است و مشکلات اخلاقی را ناشی از سازمان و ساختار اجتماعی و فرهنگی جامعه ایرانی قلمداد میکنند. همه این پژوهشها قرار است به این سوال پاسخ دهند که وضعیت اخلاق در جامعه ایرانی با تمام مناقشاتی که درباره اخلاق، تعریف آن و مرزبندیهای معرفتشناختیاش وجود دارد؛ چگونه است؟