این نگاه اگرچه سالهاست در فضای اقتصادی کشور تکرار میشود، اما بسیاری از اقتصاددانان معتقدند چنین برداشتی با سازوکار واقعی نظام بانکی و گردش پول در اقتصاد فاصله دارد. به باور آنان، آنچه میان بازارهای مختلف جابهجا میشود، مالکیت سپردههاست، نه اصل پول موجود در شبکه بانکی. از همین رو، بررسی دقیق نحوه اثرگذاری نرخ بهره بر متغیرهای پولی، میتواند به اصلاح یکی از مهمترین برداشتهای رایج در تحلیلهای اقتصادی کمک کند.
در همین زمینه، محمد نوربخش، اقتصاددان، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی و کارشناس خبره بازار سرمایه، در ادامه گفتوگوی پیشین خود با خبرنگار مهر با عنوان «تغییر نرخ بهره در شرایط تورمی اجتناب ناپذیر است»، ابتدا به یکی از رایجترین کلیشههای موجود درباره نراو نیز همان پول را برای خرید کالا، خدمات یا دارایی دیگری به حساب شخص بعدی منتقل میکند. بنابراین پول در حسابهای بانکی میان بازارهای مختلف در گردش است، نه اینکه از شبکه بانکی خارج شود.
وی با ذکر مثالی دیگر اظهار کرد: اگر نرخ بهره افزایش پیدا کند و شما دلار خود را بفروشید و پول آن را در بانک سپردهگذاری کنید، باید توجه داشت فردی که دلار را از شما خریده، پول آن را از حساب بانکی خودش پرداخت کرده است. بنابراین حجم کل سپردههای بانکی تغییری نکرده و تنها مالک سپرده تغییر کرده است.
نوربخش در پایان تأکید کرد: افزایش یا کاهش نرخ بهره، با فرض ثابت بودن سایر عوامل اقتصادی، به خودی خود هیچ اثری بر حجم کل نقدینگی یا مجموع سپردههای موجود در شبکه بانکی ندارد. بنابراین این تصور که تغییر نرخ بهره باعث ورود یا خروج پول از بانکها میشود، با واقعیت سازوکار پولی اقتصاد سازگار نیست.