یادداشت؛
انتقال لایههای پنهانی خواستهها، کارکرد تاریخ شفاهی در زمانهای دشوار
یکی از مهمترین کارکردهای تاریخ شفاهی انتقال لایههای پنهانی خواستهها و احساساتی است که در قالب سخت و خشکِ نگارش، کمتر میگنجد را به تصویر میکشد؛ زیرا به جای تمرکز بر آمار و ارقام خشک، به روایت مستقیم انسانهایی میپردازد که بحران را زندگی کردهاند.
سرویس میهن و مقاومت خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)_ ابوالفضل حسنآبادی، پژوهشگر و تاریخنگار: زمانهای سخت اعم از جنگ، نسلکشی، آوارگی اجباری، همهگیری یا خشونت ساختاری، سیل و زلزله اغلب با انباشت خاطرات سخت همراهند که به دلیل ترس، فشارهای روحی، محرومیت اجتماعی یا فقدان بستر مناسب، ناگفته میمانند. تاریخ شفاهی بهمثابه روشی گفتوگومحآوری افزایش میدهد. در این مقاله به بررسی کارکرد تاریخ شفاهی در زمانهای سخت، مؤلفههای مؤثر بر این کارکرد و تأثیر آن بر تابآوری اجتماعی پرداخته میشود.
یافتههای پژوهش، نشان میدهد که از طریق تاریخ شفاهی میتوان به شرط رعایت اصول اخلاقی با بازگرداندن صدای ازدسترفته به افراد و جوامع، یکی از قدرتمندترین ابزار تقویت تابآوری اجتماعی در بحرانها را فراهم نمود. تاریخ شفاهی میتواند با مستندسازی ناگفتهها، ضمن التیامبخشی به حافظه جمعی وکمک به تکمیل اسناد رسمی انتقال بینِ نسلی خاطره را تسهیل نماید و در احیای کرامت انسانی از طریق شنیدن و ثبت کردن مؤثر باشد.