به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، زیارت جامعه کبیره از زیارات با اهمیت نزد شیعیان با سندی معتبر از امام هادی(ع) است. این متن شریف، در حقیقت «دایرةالمعارف امامشناسی» و «منشور ولایت» در مکتب اهلبیت(ع) محسوب میشود. آغاز این زیارت با صد تکبیر، نمادی از تأکید بر توحید و سپس تعظیم مقام پیامبران و جانشینان برحق الهی است. در خلال فرازهای این زیارتنامه، بیش از دویست صفت برجسته و کمالات وجودی برای خاندان عصمت و طهارت برشمرده شده است؛ از اینکه آنان «معدن رحمت»، «خزانهداران علم الهی» و «امینان وحی» هستند تا اینکه «ستونهای استوار زمین» و «مایه آرامش امتها» میباشند.
ویژگی و فضیلت زیارت جامعه کبیره
بنابر روایت عقیق، نکته حائز اهمیت و متمایزکننده این زیارت، رویکرد اعتدالگرایانه و قرآنمحور آن است. این متن با ظرافتی بینظیر، مرز باریک میان «محبت افراطی» و «غلو» را تر دو منبع دستاول و معتبر از کتب اربعه شیعه، یعنی کتاب «من لا یحضره الفقیه» اثر شیخ صدوق (ج ۲، ص ۶۰۹) و کتاب «تهذیب الأحکام» اثر شیخ طوسی (ج ۶، ص ۹۵) با اسنادی استوار نقل شده است. وجود این زیارت در این دو کتاب مرجع، هرگونه شک و تردید در انتساب آن به امام هادی(ع) را از میان برمیدارد.
از نظر محتوایی قدرت اعجازگونه متن، گواهی روشنتری بر منشأ الهی و معصومی آن است. همانطور که آیتالله جوادی آملی اشاره میکنند، صدور چنین معارف عمیق، هماهنگ با قرآن و عاری از هرگونه لغزش یا غلو، از زبان غیرمعصوم عقلاً و عرفاً ناممکن است. خطوط کلی این زیارت کاملاً با مبانی قرآنی همسو است و اوصاف امام را در ترازوی وحی میسنجد.
امام هادی(ع) با تدوین این زیارتنامه، نه تنها راه را برای هدایت انسانها و شناخت صحیح امامت هموار کردند، بلکه زیارتگاهها را از مکانهایی صرفاً احساسی و عاطفی، به کلاسهای درسِ معرفت، مراکز ترویج اسلام اصیل و پایگاههای مقابله با خرافات تبدیل نمودند. جامعه کبیره، در واقع، مانیفست فکری و فرهنگی امام هادی(ع) برای احیای گفتمان اهلبیت(ع) و تضمین بقای فرهنگ ناب تشیع در طول تاریخ است.