گروه اندیشه: در ششمین جلسه از سلسله نشست های «چراغی دیگر» به مناسبت ایام شهادت سیدالشهدا (ع)، در کانون رسالت برگزار شد. در این نشست آیتالله سید عباس قائممقامی با رویکردی ساختارشناسانه و نقادانه، به تبیین مفهوم ایمان و آسیبشناسی آن بر اساس منطق قرآنی پرداخت. قائممقامی با به چالش کشیدن تلقیهای سنتی، استدلال میکند که قرآن برخلاف تصور رایج، یک «ایماننامه» مطلق نیست، بلکه نقدنامهای بنیادین است که ایمان را از طریق روشهای سلبی و ابطالگرایانه پالایش کرده و به مرتبه توحید میرساند. او با تکیه بر آیه ۱۰۶ سوره یوسف، بر امکان همزیستی ایمان به خدا با شرک دست میگذارد و هشدار میدهد که ایمانِ منحرفشده و انحصارگرا، به دلیل ریشه داشتن در اختیارات خلیفةاللهی انسان، مخربترین نیروی تاریخ است چنانکه فاجعه عاشورا نه توسط بیدینان، بلکه به دست لشکری از مؤمنان گرفتار در شرک معرفتی و مدعی تقرب به خدا شکل گرفت. در بخش دیگرً مجموعهای از تجربههای شخصی یا سخنان مبهم.
قائممقامی تأکید کرد: ایمان قرآنی، ایمانی است که هم در ساحت فردی معنا دارد و هم در عرصه زندگی اجتماعی. چنین ایمانی، انسان را به حذف تفاوتها فرا نمیخواند، بلکه او را به کشف حقیقت واحد الهی در دل کثرتها دعوت میکند. از این منظر، «وحدت در کثرت» صرفاً یک مفهوم فلسفی یا عرفانی نیست، بلکه بنیانی برای شکلگیری جامعهای مبتنی بر گفتوگو، تفاهم، پذیرش دیگری و همزیستی است.
وی در پایان خاطرنشان کرد که هرگاه دین با زبانی روشن، معیارپذیر و قابل داوری عرضه شود، میتواند زمینه تحقق توحید در جامعه را فراهم آورد؛ اما هر زمان خدا به برداشتهای شخصی، ادعاهای رازآمیز و تفسیرهای انحصاری فروکاسته شود، نتیجه آن چیزی جز گسترش اختلاف، انحصارطلبی و فاصله گرفتن از حقیقت ایمان نخواهد بود.
216216