تولاّ، مؤمنان را به سوی نیکیها و نیکان جذب می کند و به مانند نیروی جاذبه ای قوی، خواه ناخواه آنان را در مسیر حق نگاه می دارد. از این روی، مؤمنان با تولاّ هم حرمت نیکان رانگاه می دارند و هم خود را در مسیر آنان قرار می دهند و به سوی حق می روند. و تبرّا آنان را از بدیها و بدها دور می سازد و به مانند نیروی دفع کننده ای خواسته و ناخواسته آنان را از مسیر باطل که علامتش ناپاکان امت هستند، دور می سازد
امام حسن عسکری علیه السلام در روز جمعه 8 ربیع الثانی سال 232 ق در مدینه متولد شد.(1) مادر بزرگوارش حُدیث(2) و پدر بزرگوارش امام هادی علیه السلام است. مرحوم اربلی می نویسد: «اما اسمه فالحسن و کنیته ابومحمد و لقبه الخالص؛(3) نامش حسن و کنیه اش ابومحمد و لقبش خالص است.» و ابن شهر آشوب القاب آن حضرت را چنین بیان می کند: «القابه: الصامت، الهادی، الرفیق، الزّکی، السّراج، المضیی، الشافی، المرضیّ، الحسن العسکری. آن حضرت و پدر و جدش هر کدام در زمان خود ابن الرضانامیده می شدند.»(4)
تنها فرزندش، پسر او (هم نام رسول خدا) بود و غیر از او فرزندی نداشت.(5) ابن شهر آشوب درباره مدت عمر حضرت می نویسد: «23 سال با پدر و 6 سال در مقام امامت بود و در دوره امام آن حضرت در نامه ای به شخص دیگر پاسخ داد: آری، در نمازت آنان را لعنت کن. (بحارالانوار، ج50، ص267.)
23. سفینة البحار، ج2، ص57.
24. مجمع البحرین، ص16.
25. با خورشید سامرا، ص265، به نقل از اثبات الهداة، ج3، ص427، ح103.
26. مجمع البحرین، ص332؛ معجم الفرق الاسلامیه، ص235.
27. شرح باب حادی عشر، ص99؛ بحارالانوار، ج25، ص342.
28. انسان/30.
29. الغیبة، ص148؛ الخرایج، ج1، ص458.
30. مروج الذهب، ج4، ص195.
31. شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج8، ص158.
32. المناقب، ابن شهر آشوب، ج4، ص428.
33. سفینة البحار، ج1، ص559.