تمدنها ناگهان متولد نمیشوند و توسعه، محصول تصمیمهای مقطعی یا پروژههای کوتاهمدت نیست. آنچه آینده یک ملت را میسازد، بسیار پیشتر از آنکه در اتاقهای سیاستگذاری، کارخانهها، دانشگاهها یا بازارهای اقتصادی شکل بگیرد، در سالهای نخست زندگی کودکان آغاز میشود. هر جامعهای که میخواهد در آینده از سرمایه انسانی توانمند، اقتصاد پویا، امنیت پایدار، انسجام اجتماعی و فرهنگ غنی برخوردار باشد، ناگزیر است نخستین سرمایهگذاری خود را بر دوران کودکی انجام دهد. از همین رو، حمایت از کودکان نه یک اقدام صرفاً اخلاقی یا انساندوستانه، بلکه یک ضرورت راهبردی برای حکمرانی و توسعه پایدار است.
در بسیاری از سیاستگذاریهای عمومی، نگاه غالب به آینده، از دریچه شاخصهای اقتصادی، رشد تولید، توسعه زیرساختها یا پیشرفت فناوری صورت میگیرد. بیتردید این مؤلفهها برای پیشرفت کشور ضروریاند، اما هیچیک بدون وجود انسانهای سالم، آموزشدیده، خلاق و مسئولیتپذیر به ثمر نخواهد نشست. فناوری را انسان میآفریند، اقتصاد را انسان اداره میکند و عدالت را انسان برقرار میسازد. بنابراین، مهمترینتر، خلاقتر، امیدوارتر و برخوردار از فرصتهای برابر باشند، در آینده نیز جامعهای امنتر، عادلانهتر و توانمندتر خواهد داشت. هیچ فناوری، هیچ منبع طبیعی و هیچ برنامه توسعهای نمیتواند جای سرمایه انسانی را بگیرد و سرمایه انسانی نیز از دوران کودکی آغاز میشود.
از همین رو، هرگاه سخن از آینده، توسعه، عدالت یا پیشرفت به میان میآید، باید پیش از هر چیز از کودکان سخن گفت. زیرا آینده، از فردا آغاز نمیشود؛ آینده، در چهره کودکی نهفته است که امروز فرصت دارد با امنیت، آموزش، سلامت، کرامت و امید رشد کند. هر جامعهای که این حقیقت را دریابد، حمایت از کودکان را نه یک انتخاب، بلکه یک اولویت راهبردی خواهد دانست؛ اولویتی که ثمره آن نه تنها برای یک نسل، بلکه برای تاریخ یک ملت باقی خواهد ماند.
* حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان