هفت؛ با شروعی مخطط و مغلوط!

دست‏ اندرکار اصلی «هفت»، بهروز افخمی – که برای همه شناخته شده و دیدگاه‏ هایش، تعریف روشن دارد – در لابه ‏لای کلماتی که برای پخش انتخاب کرده بود، به حضور دولت در سینما و تزریق بودجه و اصطلاحا وجود سینمای گلخانه‏ ای انتقادات بسیاری را مطرح کرد و آن را با توجه به نتایج به دست‏ آمده برای سینمایمان، مضر و پایان یافته قلمداد کرد و حتی از زبان یکی از افرادی که سخنانش پخش شد، اعلام کرد که اجازه داده شود سینماگر فیلمش را بسازد، حتی اگر مبتذل می‏ سازد و چرخه طبیعی تولید و عرضه و نظارت درون سینمایی و غیردولتی، بتدریج بر روند تولید مبتذل آن غلبه کرده و سینما پالوده می‏ شود. آیا این فرض و خواسته، قابل تحقق است؟ بهروز افخمی خوب می‏ داند و تجربه یک دوره حضور در مجلس شورای اسلامی باید به او نشان داده باشد که قانون موجود برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تا زمانی که تغییر نکند، امکان خروج دولت از دایره سینما را نمی‏ دهد و نظارت دولت استوار و مستمر هست. خود او می‏داند که دولت موظف است ورود کند. بگذریم که ما در سال‏ های اخیر، با قدرت اعمال نگرش‏ هایی در سینما نسبت به شخصیت‏ پردازی و ساخت فیلم و حتی گزینش نام برای جشنواره‏ هایمان روبه‏ رو بوده‏ ایم که فراتر از قانون اداری موجود، وجود داشته و اعمال قدرت می ‏کنند. در چنین فضایی که حتی سیمای ما از قدرت انحصاری خود کوتاه نمی‏ آید و بحث تأسیس شبکه‏ های خصوصی، همیشه مقوله ‏ای غیرقابل اجرا تلقی می ‏شود، آیا می ‏توان بودن یا نبودن دولت در سینما را یک مؤلفه قابل ارزیابی دانست و از آن حرف زد؟ یا فقط حرفی برای بیان است؟ سال‏ها پیش یکی از دست ‏اندرکاران سینما، اعتراض کرد که در بنیاد سینمایی فارابی پارتی بازی می کنند و بی نوبت دوربین برای فیلمبرداری می‏ دهند. همان زمان یکی از خبرگزاری‏ ها از مالکیت همان فرد بر سینمایی چند سالنه در کانادا خبر داد و اعلام کرد که توانایی اقتصادی او بسیار زیاد است و می‏ تواند از جیب خودش فیلم بسازد و وسیله کرایه کند، اما دستش به سمت دولت بود. همچنانکه در «هفت» در میان کلام ‏های انتخاب‏ شده برای پخش، این را هم گفتند که دولت به جای سبد کالا، به مردم فیلم‏های سینمایی بدهد به عنوان یک محصول فرهنگی! فارغ از اینکه اصرار مردم بر عدم انصراف از دریافت یارانه، این نتیجه را می‏دهد که برای مردم عادی، مقوله خوردن و معاش، اولویت بسیاری نسبت به سایر محصولات دارد و بنابراین، این حرف، از یک عنوان کلامی فراتر نخواهد رفت. آیا با وجود این نگرش‏ها در میان خود سینمایی ‏ها، اینکه دولت برود تا خود سرمایه دهیم و بسازیم و کنترل کنیم، صرفا یک فرضیه دست نیافتنی نیست؟