دریای خزر، بزرگترین پهنه آبی بسته در جهان، درحال تجربه روند نگرانکننده و پایدار کاهش سطح آب است. این روند برخلاف تصور رایج، نوسان طبیعی یا پیامد ساده تغییر اقلیم نیست، بلکه حاصل ترکیبی از افزایش تبخیر ناشی از گرمایش زمین و بهطور قابل توجه دخالت مستقیم انسانی در چرخه آب این حوضه است.
به گزارش زومیت، گروهی از پژوهشگران ایرانی و خارجی ازجمله نیما شکری (مدیر موسسه آب، سلامت و محیط زیست دانشگاه سازمان ملل متحد و استاد دانشگاه فنی هامبورگ) و امیر آقاکوچک (استاد مهندسی عمران و محیطزیست در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین) در مطالعهای جدید به بررسی نقش همزمان فشارهای اقلیمی و انسانی بر تغییرات سطح و تراز آب دریای خزر و تفکیک سهم هر یک از این عوامل در روند کاهش پایدار آن پرداختهاند.
پژوهشگران در مطالعه خود ترکیب دادههای ماهوارهای و دادههای هیدرولوژیک زمینی از پنج کشور حاشیه خزر را بررسی کرده و دریافتهاند که سطح آب دریای خزر از اواسط دهه ۱۹۹۰ تاکنون حدود ۲۴هزار کیلومتر مربع کاهش یافته و سطح آب دریا نیز حدود دو متر افت کرده است.
برای دههها، تغییرات سطح آب دریای خزر عمدتاً بهعنوان بخشی از نوسانات طبیعی این حوضه آبی تلقی میشد؛ چرا که این دریا در طول تاریخ خود همواره دورههایی از افزایش و کاهش سطح آب را تجربه کرده است. اما دادههای جدید نشان میدهد وضعیت فعلی ماهیت متفاوتی دارد. تحلیلهای بلندمدت نشان میدهد از اواسط دهه ۱۹۹۰، ورودی آب به دریای خزر بهطodeURIComponent(selectedItem.id);
container.style.display = ‘flex’;
linkEl.href = `/fa/news/${safeId}`;
})();