درگذشت استاد منوچهر والیزاده، گوینده و دوبلور پیشکسوت ایرانی، نه تنها جامعه هنری، بلکه مخاطبانش را نیز در غم فرو برد. والیزاده، با صدای ماندگارش، بخشی از خاطرات جمعی ما را ساخت و حالا با رفتنش، جای خالی او بیش از پیش احساس میشود.
به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، در این میان، اقدام فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای معرفی واژههای جدید به جای «دوبلور» و «دوبله»، نه تنها یادبودی شایسته برای او نبود، بلکه بار دیگر نشان داد که فرهنگستان چقدر از واقعیتهای زبانی و فرهنگی جامعه دور است.
واژهسازیهای عجیب و غریب فرهنگستان
فرهنگستان زبان و ادب فارسی در یادبود منوچهر والیزاده، اعلام کرد که واژههای «گفتارگردان» و «گفتارگردانی» را به جای «دوبلور» و «دوبله» مصوب کرده است. این اقدام، که با هدف جایگزینی واژههای خارجی انجام شده، نه تنها هیچکس را خوشحال نکرد، بلکه موجی از انتقادات را به همراه داشت.
«گفتارگردان» به جای «دوبلور»
فرهنگستان پیشنهاد کرده است که به جای «دوبلور» از واژهی «گفتارگردان» استفاده شود. اما این واژه نه تنها هیچگونه زیبایی آوایی یا معنایی ندارد، بلکه به شدت نامأنوس و غیرطبیعی به نظر میرسد. دوبلورها هنرمندانی هستند که با صدای خود به شخصیتهای فیلمفکر قدردانی از کسانی باشد که سالها برای زبان و فرهنگ ایران تلاش کردهاند.
به راستی اساسا ضرورتی برای نظارت بر کار فرهنگستان وجود ندارد؟ شیوه حاکم بر کار فرهنگستان قرار است به همین شکل ادامه یابد؟ مطمئنا روند حاکم بر فرهنگستان و خمود آن، در هر جایی که باشد، نتیجه ای غیر از همین شرایط نخواهد داشت و هر اقدام، اثر معکوس و وارونه بر جای خواهد گذاشت.
منوچهر والیزاده، با صدای ماندگارش، بخشی از تاریخ سینما و فرهنگ ماست. یادبود او میتوانست فرصتی باشد برای تجلیل از هنر دوبله و قدردانی از هنرمندان این عرصه. اما فرهنگستان، با اقدامات عجیب خود، این فرصت را از دست داد. کاش به پاس یاد او، فرهنگستان اصلاً کاری نمیکرد.