نسخه برلین یا نسخه لندن؟/به یک‌نقطه قلم پنجاه هزار شمشیر هزیمت شد

کتاب «نوروزنامه و رباعیات عمر خیام نیشابوری» که به‌تازگی منتشر شده، یکی دیگر از آثار مجموعه تصحیح متون کلاسیک فارسی است که در آن صحبت از تصحیح نوروزنامه خیام‌ براساس نسخه برلین یا لندن است.

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، کتاب «نوروزنامه و رباعیات عمر خیام نیشابوری» با ویراستاری جعفر مدرس صادقی، به‌تازگی و همزمان با ایام نوروز ۱۴۰۴ توسط نشر مرکز منتشر و راهی بازار نشر شده است.

این‌کتاب یکی از عناوین مجموعه «بازخوانی متون» است که نسخه‌های تصحیح‌شده متون کهن ادبیات فارسی را با ویرایش مدرس صادقی در بر می‌گیرد و پیش از این، کتاب‌های «ترجمه تفسیر طبری»، «مقالات مولانا (فیه ما فیه)»، «مقالات شمس»، «تاریخ سیستان»، «سیرت رسول‌الله»، «عجایب‌نامه»، «قصه‌های شیخ اشراق»، «تاریخ بیهقی»، «سیاست‌نامه»، «سفرنامه ناصرخسرو» و «سوانح» در قالب آن منتشر شده‌اند.

هدف از تهیه مجموعه «بازخوانی متون» تدوین مجدد متن، فصل‌بندی، پاراگراف‌بندی و یکدست‌کردن رسم‌الخط، نقطه‌گذاری و پیراستن بعضی عبارات معترضه بیرون از روال متون مهم مثنور ادبیات فارسی است. مراد اصلی هم از تهیه این‌کتاب‌ها، خواندن متن بوده و به‌همین‌دلیل از حاشیه‌پردازی خودداری شده است. جعفر مدرسصادقی ویراستار کتاب پیش‌رو، معتقد است یکی از علل قهربودن خواننده روزگار ما با متون کهن، جدایی و جنبه آموزشی و پژوهشی تحمیل‌شده به این‌متون باشد. او می‌گوید وقتی فقط علما و محققین با متون کهن سر و کار داشته باشند و همان‌ها این متون را در دانشگاه‌ها و مدارس تدریس کنند و برگزیده‌هایی از این‌متون را به چاپ برسانند، هیچ خواننده آزاد و فارغ‌البالی تصور درست و روشنی از این متون نخواهد داشت.

درباره این‌که نوروزنامه را خیام نوشته یا نه، شک‌وتردیدهای زیادی ابراز شده و مدرس‌صادقی می‌گوید یکی از اولین‌محققانی که به این‌شک‌وتردید دامن زد، ولادیمیر مینورسکی است که در نامه‌ای به محمد قزوینی نوشت «نوروزنامه را بنده می‌شناسم ولفتاد که وقتی از ترکستان سپاهی گران بیامدند به قدر پنجاه هزار مرد و کار به جنگ افتاد. و این ملک بر سر بلندی نشسته بود با تنی چند از خاصگان خویش. دلش چنان خواست که آن‌روز جنگ با دیگر روز افگند. دوات و قلم خواست و بر پاره‌ای کاغذ نبشت که «سیاه‌داران را بگویند تا بازگردند!» و به نزدیک وزیر خویش فرستاد.

وزیر بخواند، پسندیده نداشت، دوات در موزه داشت، برگرفت و «سیاه» را یک‌نقطه زیادت کرد تا «سپاه‌داران» شد و «گردند» را نونی بر سر زیادت کرد تا «نگردند» شد و پیش لشگر فرستاد.

ایشان رقعه بخواندند و خویشتن را بر سپاه زدند و سپاه ترکستان را بشکستند.

و این‌اندر سیَرُالملوک نبشتند که به یک‌نقطه قلم پنجاه‌هزار شمشیر هزیمت شد.

«نوروزنامه و رباعیات عمر خیام نیشاوری» با ۱۰۲ صفحه، شمارگان هزار نسخه و قیمت ۱۸۵ هزار تومان منتشر شده است.

منبع: تابناک

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *