به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، ادبیات آینه تمدن، فرهنگ، خُلقیات، باورها و آداب و سنن یک ملت و نماینده شخصیت معنوی و فرهنگی انسان هایی است که با آن ادبیات خو گرفته و بدان انس یافته اند. اخلاق گرایی در ادبیات پارسی (حتی در ادب حماسی) جلوه ای از روحیه جوانمردی و فتوت در میان ایرانیان را بازگو می سازد. به باور مردم این سرزمین، نیکی و بدی پایان یکسانی نداشته و اگر کسی خوبی نماید، با او به خوبی و در صورتی که بدی کند، با او به بدی رفتار خواهد شد و خداوند بلند مرتبه، این جهان را به گونه ای آفریده که انسان هر عملی انجام دهد، پاداش یا کیفر آن به ابتدا به خودِ فرد رسیده و سپس دیگران را از آن نصیب و بهره ای خواهد بود.
این آموزه و مطلب اخلاقی که در اندیشه های اسلامی نیز مورد تایید قرار گرفته، در متون ادبی جایگاهی ویژه دارد. دعوت به نیکی، خوبی، خوش رفتاری، پارسایی و دیگر فضیلت های انسانی در متون ادب پارسی (اعم از شعر و نثر) بسیار برجسته بوده و در این میان، متون کهنی همچون قابوس نامه، جوامع الحکایات و گلستانِ سعدی از جایگاه ویژه و ممتازی برخوردار است.
محمدجواد گودینی پژوهشگر ادبیات و تاریخ در همینزمینه یادداشتی نوشته که متمرکز بر کتاب «جوامع الحکایات و لوامع الروایات» است. این یادداشت برای انتشار در اختیار تابناک قرار گرفته است.
در ادامه اینمطلب را میخوانیم:
کتابِ خواندنی و پرآوازه “جوامع الحکایات و لوامع الروایات” نوشته محمد عوفی (ادیب سده هفتم هجری) اثری است ارزنده که داستان ها و حکایت های تاریخی بی شماری را در خود جای داده و نگارنده، پس از حمد و ثنای الهی و صلوات بر رسول خدا(ص)، داستان های آموزنده های نثرپرداز ادب پارسی در سده هفتم، مورد توجه نگارنده قرار گرفته و او در انتخاب حکایت ها و نقل های تاریخی و روایی، داستان هایی را گزینش نموده که دارای پند و حاوی نکته های تربیتی بوده و سخنانش را با برخی روایات و آیات قرآنی نیز مُزیّن نموده و نکته های تاریخی بسیاری را بازگو نموده است؛ تا جاییکه این اثر را می توان اثری ادبی- تاریخی توصیف نمود. از منظر ادیب بزرگ پارسی، نیکی و بدی پایان یکسانی نداشته و عاقبتِ خوبی و نیکی، خوشی و سعادت و پایانِ بدی و تبه کاری، سیه روزی و شقاوت خواهد بود؛ چنانکه خداوند بزرگ در قرآن مجید می فرماید: «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا». (سوره إسراء، آیه 7). ترجمه: «اگر نیکی کنید، به خود نیکی کرده اید و چنانچه بدی کنید، به خود بدی کردید». (و آثار اعمالتان به شما باز می گردد؛ چه خوبی و چه بدی).