دنیای اقتصاد: گزارش جدیدی از سوی مرکز آمار با هدف توضیح علت تفاوت نرخ تورم میان استانهای ایران نشان میدهد که اختلافهای مشاهدهشده لزوما به معنای تفاوت در عملکرد اقتصادی یا مدیریتی استانها نیست، بلکه بیشتر از عوامل ساختاری و روش محاسبه تورم ناشی میشود. بر اساس دادههای اردیبهشت ۱۴۰۵، نرخ تورم سالانه کشور ۵۷.۷ درصد بوده، اما این نرخ در استانها از ۴۸.۸ درصد در تهران تا ۶۹ درصد در کردستان متغیر بوده است.
مهمترین عامل ایجاد این اختلاف، تفاوت در ترکیب سبد مصرفی خانوارها و ضرایب اهمیت گروههای کالایی است. از آنجا که تورم گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» بسیار بالاتر از تورم گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» بوده است، استانهایی که سهم بیشتری ازتانها از نظر تورم دائما تغییر میکند و نمیتوان بر اساس یک مقطع زمانی، درباره عملکرد اقتصادی استانها قضاوت قطعی کرد.
به طور کلی، تفاوتهای موجود در نرخ تورم استانی عمدتا ناشی از تفاوت ساختار مصرف خانوارها و ویژگیهای آماری شاخص تورم است و نه تفاوت اساسی در روند افزایش قیمتها. از این رو، اتکا به نرخ تورم سالانه کل برای ارزیابی عملکرد استانها میتواند گمراهکننده باشد. مرکز پیشنهاد میکند برای تحلیل دقیقتر، نرخ تورم گروههای خوراکی و غیرخوراکی به تفکیک بررسی شود و در مقایسه استانها بیشتر از شاخصهای تورم ماهانه یا نقطهبهنقطه استفاده شود؛ زیرا این شاخصها کمتر تحتتاثیر ویژگیهای فرمول محاسباتی قرار دارند.