رییس اسبق کوئینز کالج کمبریج: علم صرفا بر پایه حقایق نیست!

به گزارش سیتنا، شاید گزافه نباشد اگر بگوییم که علم در جهان معاصر ناخودآگاه به یک دین تبدیل شده است و اکثر مردم وقتی سخنی از علم می شنوند اعتماد زیادی به آن خواهند داشت. نشریه نامه علم و دین که از معدود نشریات کشور بود که بیش از یک دهه در حوزه مسائل علم و دین با بهره گیری از متخصصان علمی و دینی، مطالب قوی و اثرگذاری را منتشر نمود در شماره های ۷ و ۸ خود در سال ۱۳۷۹ مقاله ای را از جان پوکینگ هورن چاپ نموده است که هنوز هم اهمیت خود را از دست نداده است. هورن که استاد فیزیک و رییس اسبق کوئینز کالج کمبریج است در مقاله ای با عنوان نقش نگرش و تفسیر در علم با ذکر یک مثال ساده فیزیکی توانسته است باور به درستی بی چون و چرای نظریات علمی را به چالش بکشد.

برخی گمان می‌کت تاثیر قرار داد که اساسا امکان هرگونه دستتیابی به معرفت قابل اطمینان درباره واقعیت اشیا توسط علم را منکر شدند. این احتمال مطرح شد که شاید اصلا کشفی درکار نباشد، بلکه این امر صرفا توافق ناآگاهانه‌یی میان دانشمندان است که به شکل اکتشاف علمی جلوه می‌کند. البته این دسته از فیلسوفان منکر موفقیت‌های ]=کاربردی[ نیستند، بلکه معتقدند این موفقیت ها همه آن چیزی است که علم می‌تواند به آن دست یابد. یعنی علم، مجموعه‌یی از شیوه‌های مفید سخن گفتن درباره‌ی فناوری تلقی می‌شود. اما به اعتقاد من، علم هرچند تمام واقعیت را آن گونه که هست بیان نمی‌کند اما حداقل تا حدودی، بیانگر واقعیت است. مدنظر قرار دادن آمیزش موفقیت آمیز حقیقت و «نگرش» در علم تا حدودی چگونگی کسب معرفت را برای ما روشن می سازد و شاید توجه به این نکته در دیگر حوزه‌ها نیز مفید باشد.

انتهای پیام