در سال ۱۳۹۶، رهبر معظم انقلاب در سخنرانی نوروزیشان با صراحت از نبود نظارت کافی در بنادر کشور انتقاد کردند و فرمودند: «از فلان بندر در روز مثلاً سه هزار تا پنج هزار کانتینر وارد کشور میشود. از این سه هزار یا پنج هزار، فقط ۱۵۰ کانتینر بازدید میشود! خب چرا؟ بقیه بازدید نمیشود و میآید.» این هشدار صریح، نه یک گلایه معمولی که تذکری جدی به نهادهای مسئول بود؛ تذکری که متأسفانه با گذشت سالها، هنوز پاسخی شایسته نگرفته است.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک؛ مسئله فقط نظارت ناقص بر کالاهای وارداتی در بنادر و گمرکات کشور نیست، بلکه پیامدهای این خلأ نظارتی، حالا به فاجعههایی تبدیل شده که ایمنی بنادر و حتی جان انسانها را تهدید میکند. انفجار و آتشسوزی اخیر در بندر شهید رجایی، که برخی کارشناسان آن را ناشی از ورود کالای خطرناک بدون نظارت دقیق میدانند، زنگ خطری است که نباید از کنار آن بهسادگی عبور کرد. وقتی یک کانتینر حاوی مواد خطرناک بدون هیچگونه بررسی و اسکن وارد محوطه بندر و گمرکات میشود، چه تضمینی برای عدم تکرار چنین فجایعی وجود دارد؟
ابهام در خصوص وضعیت دستگاههای ایکسری
در حالی که اصل استفاده از تجهیزات پیشرفتهای مانند دستگاههای ایکسری، بخشی جدانشدنی از فرآیندهای واردات کالا در بنادر و گمرکات پیشرفته جهان است، در ایران هنوز سازمان بنادر و دریانوردی، در برابر افکار عمومی و نهادهای نظارتی شفافسازی کنند که بودجه نظارت بر واردات کالا کجاست؟ سهم واقعی گمرک و بنادر از منابع عمرانی دولت چقدر است؟ برنامه تأمین دستگاههای ایکسری جدید چیست؟ و اساساً چه نهادی مسئول این وضعیت پرخطر است که میتواند فجایعی بزرگتر از حادثه شهید رجایی را رقم بزند؟
مسلما سخنان رهبر انقلاب یک مطالبه ملی است. بنادر و گمرکات کشور، شریانهای حیاتی تجارت خارجیاند؛ بیتوجهی به امنیت و سلامت این شریانها، بازی با جان مردم و امنیت ملی است. اینبار نباید حادثهای دیگر بیدارمان کند و ضرورت دارد تا مدیران گمرک و بنادر در این خصوص برای مردم و فعالان تجاری شفاف سازی کنند که دستگاه های ایکس ری چه تعداد، کجاست و در چه وضعیتی است؟