به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، در افق هر جامعهای، آیندهای روشن، تنها در گرو امروز کودکانی است که در دامان امنیت، عزت و رفاه رشد میکنند. در جهانی که عدالت اجتماعی و کرامت انسانی دیگر در چارچوب درآمد و رفاه مادی محدود نمیمانند، تعریف «رفاه کودک» نیز ناگزیر از دگردیسی و توسعهای مفهومی است. رفاه کودک امروز، فراتر از دسترسی به نان، پوشاک و سرپناه است؛ مفهومی است چندلایه و میانرشتهای که ابعاد روانشناختی، عاطفی، هویتی، اجتماعی، فرهنگی، و حقوقی را نیز در بر میگیرد. در کشور عزیزمان ایران، اگرچه طی دهههای گذشته پیشرفتهایی در حوزه کاهش فقر مطلق، دسترسی به آموزش ابتدایی، و مراقبتهای بهداشتی اولیه برای کودکان حاصل شده، اما واقعیتهای پنهان در لایههای اجتماعی و روانی کودکان، تصویر دیگری از «رفاه» را ترسیم میکند. فقر کودکان در ایران، به گواه پژوهشهای میدانی و آماری، نهتنها اقتصادی است بلکه بهشدت عاطفی، ارتباطی، روانی و حتی هویتی است.
کودکانی که از خانواده، مدرسه و جامعه حمایت کافی دریافت نمیکنند، درگیر فقر احساسی و محروم از امنیت روانی و تعلق اجتماعیاند. از منظر حقوق بینالملل، بهویژه در پرتو اصول مندرج در «کنوانسیون حقوق کودک»، که ایران نیز به آن ملحق شده است، دمان دیگر احساس میشود. این بازنگری باید با درک عمیق از ماهیت چندبُعدی رفاه، بهویژه در زمینه کودکان، همراه گردد و شاخصهایی را تعریف کند که بتوانند نهتنها محرومیتهای مادی، بلکه آسیبهای عاطفی، روانی و اجتماعی را نیز شناسایی و جبران کنند.
باید باور کرد که «رفاه» نهتنها در ترازوی درآمد و خدمات، بلکه در آغوشی گرم، نگاه مهربانی، تعلقی پایدار، و امنیتی روانی معنا مییابد. کودکانی که در چنین محیطهایی بالنده میشوند، نهتنها آیندهای روشن برای خویش رقم میزنند، بلکه سرمایهای بیبدیل برای صلح، توسعه و عدالت در جامعهاند. اینمسئولیت ماست که بازتعریف «رفاه کودک» را نه یک دغدغه فانتزی، بلکه یک اولویت حقوقی و سیاستگذارانه بدانیم.
محمدمهدی سیدناصری حقوقدان و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان