به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، دایان کیتون کمدین و بازیگر آمریکایی، شنبه ۱۹ مهر (۱۱ اکتبر) درگذشت. اینبازیگر را در ایران بیشتر با فیلم «آنیهال» به کارگردانی وودی آلن و سهگانه «پدرخوانده» به کارگردانی فرانسیس فورد کاپولا میشناسند اما او ریشه در تئاتر داشت و از اینقاب بود که وارد سینما شد.
مرگ اینبازیگر بهانهای است تا یکی از آثار مهم کمدی سینمای آمریکا یعنی «آنیهال» (۱۹۷۷) را که در ایران هم شناخته شده است، مرور کنیم. چون اینفیلم هم از جهت حضور دایان کیتون و هم وودی آلن قابل تامل و بررسی است و روزگاری بین دانشجویان تئاتر و سینما دربارهاش زیاد صحبت میشد.
«آنیهال» ۲ سال پس از پایان جنگ ویتنام ساخته شد که نارضایتیهای مردم در آمریکا بالا گرفته بود و روح اعتراض در اینجامعه قدرت داشت. شخصیت وودی آلن هم در فیلم، با اینکه نام دیگری جز نام واقعی خودش دارد، آینهدار اوست و یککارگردان و روشنفکر ناراضی را تصویر میکند. اما نباید فراموش کرد که اینکاراکتر، یکهنرمند و کمدین یهودی است؛ مانند دیگر استندآپکمدین آمریکایی رابین ویلیامز که کارش در وهله اول، خنداندن و استندآپ کمدی بود. اینطیف از بازیگران کمدی آمریکا نمونههای مشابه دیگری چون بیلی کریستال هم دارد.
بههرحال، وودی آلن در «آنیهال»، با ظاهر و وآنیهال» روزی روزگاری بهعنوان یککمدی طراز مطرح بود اما وقتی بعد سالها برای بار چندم دوباره تماشایش میکنیم، دستش برای ما رو شده و کمی خستهکننده است. البته اینفیلم در روزگار خودش پیشرو محسوب میشد و ۴ جایزه اسکار ازجمله جایزه بهترینفیلم را هم به آن دادند و در همانروزگار که یکی از آثار جنبش هالیوود نو محسوب شد، کار خودش را کرد اما امروز دیگر تر و تازه نیست.
با برگشت به دایان کیتون باید بگوییم او در اینفیلم، بخشی از زندگی واقعی خود را در زندگی مشترک با وودی آلن بازی میکند. او که هیچگاه ازدواج نکرد، در طول عمر هنری خود با وودی آلن، آلپاچینو و وارون بیتی زندگی کرد و مثل آنی هالِ فیلم وودی آلن، با این دو بازیگر هم به هم زد اما دوست خوب ماند. او از سال ۱۹۷۰ وارد سینما شد و «آنیهال» دهمین تجربه سینماییاش بود. آخرین فیلمش هم «کمپ تابستانی» در سال ۲۰۲۴ بود.
صادق وفایی