به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پیامبر اکرم(ص) در حدیثی ژرف و راهبردی خطاب به امیرالمومنین علی(ع) میفرمایند «یا عَلِیُّ! ثَلاثٌ مَن لَم یَکُنْ فِیهِ لَمْ یَقُمْ لَهُ عَمَلٌ: وَرَعٌ یَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِی اللهِ، وَ عِلْمٌ یَرُدُّ بِهِ جَهْلَ السَّفِیهِ، وَ عَقْلٌ یُدَارِی بِهِ النَّاسَ؛ ای علی! سه خصلت است که اگر در کسی نباشد، هیچ عملی برای او استوار و پابرجا نمیماند: پارساییای که او را از گناه بازدارد؛ دانشی که با آن نادانیِ نابخرد را دفع کند و خردی که با آن با مردم مدارا نماید.»
بنابر روایت ایرنا، این حدیث، توصیهای اخلاقی و نقشهای جامع برای «استمرار و ثبات عمل» در زندگی انسان است. بسیاری از انسانها اهل عبادت، فعالیت فرهنگی و اجتماعی یا تلاش علمیاند، اما در میانه راه دچار فرسایش، انحراف یا توقف میشوند. گاه، عبادت هست اما اخلاص نیست؛ گاه دانش هست اما بصیرت نیست و گاه عقل نظری هست اما هنر معاشرت وجود ندارد. پیامبر(ص) در این روایت، سه ستون اصلی برای حفظ و استواری عمل معرفی میکنند؛ ستونهایی که اگر یکی از آنب «کمال» عملاند، بلکه فرمودند بدون آنها اصلِ «قیام» و ایستادگی عمل تحقق پیدا نمیکند.
امروز نیز جامعه بیش از هر زمان دیگری به این منطق نبوی نیازمند است؛ جامعهای که در آن عبادت بدون تقوا، علم بدون بصیرت و فعالیت اجتماعی بدون اخلاق رواج پیدا کند، دیر یا زود دچار فرسایش خواهد شد.
انسان مؤمن، برای آنکه عملش ماندگار بماند، باید هم مراقب دل خویش باشد، هم مراقب اندیشه خویش و هم مراقب زبان و رفتار خویش. تنها در چنین صورتی است که عمل انسان به مرتبه «عمل قائم» میرسد؛ عملی که نه با گناه فرو میریزد، نه با جهالت منحرف میشود و نه در کشاکش روابط اجتماعی متوقف میگردد و این همان حیات طیبهای است که قرآن کریم وعده داده است «مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنثَی وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً»(نحل/۹۷).