گروه اندیشه: این روزها علاوه بر مقاومت در برابر جهانخواران، موضوع صلح نیز در میان است. سید محمد بهشتی و همکاران اش در مقاله ای که در روزنامه شرق منتشر کردند، در باره محتوای دو صلح رومی و صلح ایرانی پرداخته اند. این یادداشت مطلب را در ادامه می خوانید:
****
از دوهزار سال پیش که امپراتوری روم بر اثر کشورگشایی با شاهنشاهی اشکانی همسایه شد، این دو قدرت مدام با یکدیگر در کشاکش بودند. گاهی جنگهای خونین میانشان درمیگرفت و سپس مدتی صلحِ مُسلح برقرار بود. این کشمکش چنان دامنهدار بود که با وجود تغییرِ رژیمِ سیاسی در هر دو قلمرو تا هفت سده تداوم یافت.
۱۷ قرن پیش در جریان یکی از همین درگیریها در خاک ارمنستانِ آن زمان، امپراتور روم به پادشاه ساسانی نامهای نوشت و به او پیشنهادِ صلح کرد! نرسی، پادشاه ساسانی، پس از مطالعۀ مفاد پیشنهادیِ دیوکلتیان، امپراتور روم، چنین نوشت: ما صلح رومی را نمیپذیریم زیرا مستلزم نابودی ما است، حال آنکه ما (روم و ایران) دو چشمِ یک سنزدیکان مشترک ما هستند، تابعیت بیچون و چرا از منافع وی را پذیرفتهاند، و در واقع «ناکس» بودن خود را قبول کردهاند.
شاید تاریخ همینجا به کمک میآید تا به امریکا گوشزد کند که ایرانیان اگر بخواهند هم نمیتوانند تن به صلح رومی یا همان «نهجنگ» بدهند، زیراکه بنا بر سابقه تاریخی چنین تربیت شدهاند. پس اگر مقصود پایداری و ثبات در منطقه بحرانزدۀ ماست، مناسبتر این است که آنان متوجه تفاوت معنای صلح نزد ما شوند. همچنین خطاب به نیروی نظامی و دولتمردان و سیاستمداران ایرانی نیز باید گفت که در راه رسیدن به صلحِ واقعی، «صلح رومی» را سرمشق قرار ندهند بلکه از الگوی «صلح ایرانی» تبعیت کنند؛ یعنی «کیستی» طرف مقابل را با ویژگیهای بسیار متفاوت و حتی متناقضش لحاظ کنند و متوجه باشند که جهان مبتنی بر تنوع پایه گذاشته شده؛ نیّت صلح ایرانی غنیتر کردنِ جهان و فرصت رشد با شکوفایی استعدادها، امتزاج افقها و معیّت متقابلان است.
۲۱۶۲۱۶