به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، در جهان امروز، مرز میان واقعیت و مجاز به باریکی یک کلیک است. فضای مجازی، در کنار فرصتهای آموزشی و ارتباطی گستردهاش، به بستری برای شکلگیری تهدیدهای پنهان علیه کودکان بدل شده است؛ تهدیدهایی که در ظاهر بیصدا و بیچهرهاند، اما در عمق خود میتوانند بنیان روان، امنیت و آیندهی کودک را در هم فروریزند. یکی از این تهدیدهای نوپدید، طعمهگذاری یا شکارگری آنلاین است؛ پدیدهای پیچیده که با ترکیب فناوری، روانشناسی رفتاری و مهارتهای فریب ارتباطی، به شکار آسیبپذیرترین گروه جامعه میپردازد: کودکان.
طعمهگذاری دیجیتال، فرآیندی تدریجی و هوشمندانه است که در آن شکارچیان آنلاین، با ایجاد هویتهای جعلی، اعتماد کودکان را جلب کرده و از طریق ارتباط عاطفی یا وعدههای جذاب، آنان را به افشای اطلاعات شخصی یا انجام رفتارهای آسیبزا وامیدارند. این روند غالباً با ارسال پیامهای دوستانه یا هدیههای مجازی آغاز میشود و بهتدریج به درخواستهای نامناسب یا حتی ملاقات حضوری میانجامد. در واقع، شکارچیان سایبری از نقشهای روانی بهره میبرند: کسب اعتماد، القای امنیت، وابستهسازی و سپس بهرهکشی. بسیاری از آنان باد. در نهایت، آیندهی ایمن دیجیتال، در گرو تعهد جمعی و بیننسلی است. مقابله با شکارچیان آنلاین، تنها با قانون و مجازات حاصل نمیشود، بلکه با ساختن نسلی آگاه، تابآور و صاحب حق معنا مییابد. هر کودک، حامل بخشی از آیندهی انسانی ماست و بیتوجهی به امنیت او در فضای مجازی، بیتوجهی به بنیان اخلاقی تمدن است. اگر نتوانیم کودکان را در جهان مجازی ایمن کنیم، چگونه میتوانیم به آنان وعدهی جهانی بهتر در واقعیت بدهیم؟
حمیدرضا سیدناصری مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان