کتاب جدید آیتالله محسن اراکی با عنوان «دورهها و پیشگامان بیداری اسلامی معاصر» توسط انتشارات کتاب جمکران روانه بازار نشر شد.
این کتاب با تمرکز بر سه مرحله بنیادین، به بررسی نقش رهبران تأثیرگذار در شکلگیری هویت تمدنی جهان اسلام میپردازد و نویسنده در آن سعی کرده پیوند میان مراحل مختلف نهضت را در قالب یک خط رشد واحد بیان کند. آیت الله اراکی که خود در کانون بسیاری از این تحولات بوده، در این پژوهش تصویری دقیق از مسیر طی شده توسط امت اسلامی ارائه داده است.
این اثر، فرایند بیداری اسلامی در سه دوره تکاملی تحلیل کرده است که مرحله نخست آن با محوریت سید جمالالدین اسدآبادی به عنوان آغازگر بیداری امت در برابر استعمار شناخته میشود. در مرحله دوم، نهضت تولید فکر با تکیه بر نبوغ علمی شهید محمدباقر صدر بررسی شده است که زیرساختهای نظری لازم برای مقابله با مکاتب مادی را برنامهریزی کرد و در نهایت، مرحله سوم با رهبری امام خمینی (ره) به عنوان مقطع پیروزی انقلاب و تأسیس حکومت اسلامی تبیین میگردد. همچنین بخش پایانی کتاب به جنبش نواندیشی دینی در حوزههای علمیه ایران اختصاص یافته و تحولات عمیق آموزشی، پژوهشی و ساختاری این نهادها را در نیمه دوم قرن بیستم مورد بررسی قرار داده است.