
نقد و بررسی کتاب «دولتزدگی؛ رسالهای دربارهٔ جامعهسازی»؛
ارزیابی شتابزده از رابطه میان سوژه ایرانی، قدرت، قانون، جامعه و دیگری
چالشهای مفهومی، تاریخی و روششناختی یک کتاب
حسن بهشتیپور نوشت: ایده اصلی کتاب این است که ایران به نوعی «دولتزدگی» دچار است؛ یعنی نه فقط نهادهای حکومتی، بلکه ذهن، زبان، اخلاق سیاسی و تخیل جمعی ما نیز در مدار دولت و قدرت مرکزی میچرخند.این ایده از حیث نظری جذاب است، چون مسئله را از سطح اشخاص و حکومتها به سطح ساختارهای ذهنی و اجتماعی میبرد. اما در مقام نقد، باید گفت که این انتقال از سطح سیاسی به سطح روانی و فرهنگی، همیشه با دقت کافی انجام نمیشود و گاهی شتابزده به نظر میرسد.
سرویس دین و اندیشه خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- حسن بهشتیپور، پژوهشگر روابط بینالملل؛ کتاب «دولتزدگی؛ رسالهای دربارهٔ جامعهسازی» نوشته میلاد دخانچی، از آن دست آثاری است که با زبانی ادبی، شورانگیز و تأثیرپذیرفته از جلال آلاحمد، به یک مسئلهٔ مهم در اندیشهٔ سیاسی ایرانیان میپردازد و آن اسارتِ ذهنِ ایرانی در چارچوبِ دولت و سلطنت است . نویسنده با تمایزِ مفهومی میان «دولت» (بهمعنای بخت و اقبال)، «استیت» (بهمعنای نهادِ پایدارِ قدرت) و «گاورمنت» (بهمعنای گروهِ حاکمِ موقت)، سعی دارد نشان دهد که ما ایرانیان بهجای توجه به ساختارهایِ پایدارِ قدرت، همواره درگیرِ تغییرِ خاندانها و شخصیتها بودهایم.
اما این جسارتِ نظری، با کاستیهایِ بنیادینی در سطوحِ فلسفی، تاریخی و روششناختی همراه است که در ادامه به تفکیک به آنها پرداخته میشود.
