حاجی عبدالرحیم صراف خراسانی از چهرههای اثرگذار مشروطهخواهی در مشهد بود که نقش مهمی در شکلگیری آموزش نوین این شهر ایفا کرد. او با تأمین محل و هزینههای مدرسه رحیمیه، بهعنوان نخستین خیر مدرسهساز شناختهشده در تاریخ مشهد، معرفی شده است.
تاریخ مشروطهخواهی در مشهد، به شدت سیاستزده است؛ کمتر پیش میآید که عوارض بروز و ظهور مشروطیت در مرکز ایالت خراسان، از بُعد فرهنگی و یا حتی علمی مورد توجه قرار گیرد. معمولاً پژوهشگران ما وقتی به شخصیتهای این دوره میرسند، چشم به جایگاههای سیاسی و اجتماعی آنها میدوزند و در برابر چنین موضوع جذابی، سِپَر میاندازند! البته حق هم دارند؛ چون در آن غوغای عجیبی که از حدود سال ۱۲۸۴ش در سرزمین ما به وجود آمد، همه چیز رنگ و بوی سیاسی داشت؛ اما باید یادمان باشد که این گرایش به فعالیتهای سیاسی، برای مبارزه و براندازی استبداد، تنها بُعد فعالیت مشروطهخواهان نبود. در این طایفه، بودند افرادی که در پی مقاصد سیاسی، آرزوهای فرهنگی و اجتماعی فراوانی داشتند و خیال ترقی و تعالی میهن را در ذهن میپروراندند و این موضوع بسیار مهم، در میان مشروطهخواهان مشهدی نیز شایع بود و علاقهمندانی داشت. یکی از برجستهترین مشروطهخواهان مشهد که پس از پیروزی انقلاب مشروطه، نقش مهمی در تحولات فرهنگی این شهر ایفا کرد، حاجی عبدالرحیم صراف خراسانی بود؛ یک بازاری معتمد و عنواندار که رد پای فعالیتهای فرهنگی و عامالمنفعه او، بیش از تکاپوهای سیاسیاش، در متون و اسناد تاریخی به چشم میآید؛ هر چند که اطلاعات ما درباره سن و سال وی، چگونگی زندگیاش و حتی درگذشت حاجی، دقیق و کامل نیست و به واقع، در برخی موارد، فعلاً اطلاعاتی در دست نداریم.