در بخشی از بازار فناوری ایران، مجوز فقط اجازه فعالیت نیست؛ میتواند حق دسترسی به شبکه، داده، فرکانس یا زیرساختی را بدهد که خود به یک مزیت اقتصادی تبدیل میشود. این گزارش بررسی میکند این امتیازها کجا برای تنظیم بازار ضروریاند و کجا میتوانند فاصله میان بازیگران را بیشتر کنند.
بهگزارش پیوست، از پروانه ارتباطات ثابت و مجوز PSP تا دسترسی به دادههای اعتباری، شبکه اپراتور موبایل، فرکانس و زنجیره امضای الکترونیکی، بخشی از ارزش اقتصادی در بازار فناوری ایران فقط از فروش محصول و خدمت ایجاد نمیشود بلکه از حقی ناشی میشود که مقررات برای ورود، اتصال یا دسترسی به یک زیرساخت تعریف کردهاند.
با این حال، مجوز را نمیتوان کلی معادل رانت در مثالهای پیشرو دانست. بسیاری از مجوزها برای کنترل ریسک، تضمین کیفیت، مدیریت منابع کمیاب و حفظ پایداری خدمات ضروریاند. این گزارش عمدا سراغ مزایایی مانند معافیت مالیاتی، استقرار در پارکهای علم و فناوری یا حمایتهای دانشبنیان نرفته است زیرا تمرکز گزارش بر امتیازهایی است که مستقیما به «حق ورود، دسترسی یا جایگاه در یک بازار» گره خوردهاند. این حمایتها هرچند میتوانند میان شرکتهای برخوردار و غیربرخوردار مزیت نابرابر ایجاد کنند، اما بیشتر از جنس کاهش هزینه یا حمایت سیاستیاند، نه ایجاد حق انحصاری یا دسترسی محدود.