توسعه نسل جدید حسگرهای بویایی با نام «اسمِلترونیکس» پنجرهای تازه بهسوی تشخیص زودهنگام بیماریها از جمله سرطان ریه از طریق بازدم، پایش برخط آلایندهها و شناسایی فساد مواد غذایی گشوده است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ستاد نانو، حسگرهای شیمیایی سنتی معمولاً برای شناسایی گازهای مشخص طراحی شدهاند، اما پژوهشگران اکنون به دنبال ساخت سامانههایی هستند که بتوانند ترکیبهای پیچیده و ظریف مولکولهای فرّار را مانند حس بویایی انسان تشخیص دهند. این رویکرد که «اسمِلترونیکس» نام گرفته، از نانومواد، آرایههای حسگری، فناوریهای نوری و الکترونیکی و الگوریتمهای هوش مصنوعی برای شناسایی الگوهای پیچیده بو استفاده میکند. چنین فناوریای میتواند در تشخیص بیماری از طریق بازدم، شناسایی فساد مواد غذایی، پایش آلایندههای محیطی و حتی شناسایی ترکیبات بسیار مشابه شیمیایی کاربرد پیدا کند.
تصور کنید دستگاهی کوچک روی میز قرار گرفته و بدون آنکه چیزی را لمس کند، از روی هوای اطراف تشخیص دهد غذایی در حال فاسدشدن است، بیماری خاصی در بدن فرد وجود دارد یا ترکیبی از آلایندهها در محیط منتشر شده است. چنین سامانهای قرار نیست صرفاً یک گاز مشخص را شناسایی کند؛ هدف آن، تشخیص الگوی مولکولی یک بو است. پژوهشگران اکنون با توسعه نسل تازهای از حسگرهای شیمیایی تلاش میکنند این ایده را به واقعیت نزدیک کنند؛ فناوریای که در یک مرور پژوهشی در مجله Advanced Materials با عنوان «اسمِلترونیکس؛ از حسگری گاز تا حسگری بو» بررسی شده است.