آیتالله سیدمحمود طالقانی فقط یک روحانی مبارز یا روشنفکر دینی نبود؛ عالمی بود که قرآن و نهجالبلاغه را با مبارزه و حضور اجتماعی پیوند زد و در میان مردم به «پدر طالقانی» شهرت یافت. رهبر شهید انقلاب در خاطرات خود از او، از مردی با اعتمادبهنفس، صراحت، صفا و روحیهای مقاوم روایت کردهاند.
به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، ۱۹ شهریور، سالروز درگذشت آیتالله سیدمحمود طالقانی است؛ روحانیای که نامش با بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران گره خورده است. برای شناخت او اما مرور تاریخ تولد و مسئولیتهایش کافی نیست. بخشی از شخصیت طالقانی را باید در خاطرات کسانی دید که او را از نزدیک میشناختند؛ بهویژه روایت رهبر انقلاب که تصویری زنده از روحیه، رفتار و منش او به دست میدهد.
آیت الله طالقانی از مخالفان فعال حکومت پهلوی بود و بارها به دلیل فعالیتهای سیاسی و مذهبی بازداشت شد. او در جریان وقایعی مانند نهضت ملی شدن نفت، کودتای ۲۸ مرداد، نهضت مقاومت ملی و وقایع ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ مواضع خود را آشکار بیان کرد.
به دلیل فعالیتهای مذهبی و مبارزاتی، انتشار اعلامیههای اعتراضی و پناه دادن به سیدمجتبی نواب صفوی نیز تحت فشار قرار گرفت. در سال ۱۳۵۰ مدتی در خانه خود تحت حصر بود و پس از آن به زابل و بافت تبعید و زندانی شد. همین سابقه است که معنای تأکید رهبر انقلاب بر وجه «مبارز» طالقانی را روشنتر میکند؛ مبارزه برای او فقط سخنرانی و موضعگیری نبود و هزینه واقعی داشت.