اقتصاد۲۴- روز سهشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۴، بازار ارز ایران بار دیگر تحتتأثیر تحولات سیاسی و دیپلماتیک قرار گرفت؛ فضایی که در آن دلار آزاد با ثبت سقف جدیدی در کانال ۹۶ هزار تومان، واکنشی مستقیم به افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک نشان داد. این نوسان قابل توجه، نهتنها بازتابی از شرایط اقتصادی داخلی است، بلکه بهوضوح نشان میدهد که بازار ارز ایران به شدت از تحولات بینالمللی و بهویژه آینده مذاکرات هستهای و احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه تأثیر میپذیرد.
در هفتههای اخیر با گمانهزنیها درباره احتمال برگزاری مذاکرات میان ایران و آمریکا در خاک ژنو و کاهش شانس این گفتوگوها و انتشار اخبار ضدونقیض از سوی منابع اروپایی و داخلی، فضای بازار بار دیگر به سمت احتیاط و نگرانی حرکت کرد. در همین راستا، نشست ایران با تروئیکای اروپایی که در روز سه شنبه ۴ شهریور ماه برگزار میشود، بهعنوان نقطه عطفی در مسیر تصمیمگیری درباره مکانیسم ماشه تلقی میشود؛ ابزاری حقوقی که در صورت فعال شدن، میتواند تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را بهطور خودکار بازگرداند و تبعات سنگینی برای اقتصاد کشور به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی، معاملهگران بازار ارز با حساسیت بالا به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهند. افزایش نرخ دلار در بازار آزاد طی ۲۴ ساعت گذشته، نشانهای از همین واکنش سریع و روانی است.
در این میان، بازارهای موازی نیز بیتأثیر نماندهاند. افزایش قیمت سکه امامی، نیمسکه و ربعسکه، همراه با رشد قیمت طلای ۱۸ عیار، نشان میدهد که سرمایهگذاران خرد نیز به دنبال حفظ ارزش داراییهای خود در برابر نوسانات ارزی هستند.
در نهایت، آنچه از سخنان کارشناسان و روند بازارها قابل برداشت است، این است که نوسانات ارزی و اثر تحریمها تا حد زیادی جنبه روانی دارد و تصمیمات داخلی میتواند شدت این فشارها را کاهش دهد. واقعیت اقتصاد ایران نشان میدهد که سیاستگذاری درست، واقعی کردن قیمتها و بازسازی اعتماد عمومی، نقش کلیدی در مدیریت بحرانها دارد. فعال شدن مکانیسم ماشه ممکن است مشکلات کوتاهمدتی ایجاد کند، اما با اصلاحات اقتصادی و ثبات در بازار، اثرات آن قابل کنترل خواهد بود. بنابراین، مدیریت هوشمندانه سیاستها و توجه به سازوکارهای داخلی، پیششرط حفظ ثبات و رشد پایدار اقتصاد کشور است.