جمعه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ – ۱۰:۵۱
انتظار، تخدیر نیست؛ چگونه باور به ظهور جامعه را به اصلاح و حرکت وامیدارد؟
حوزه/ آیا اگر انسان در رفاه و آرامش زندگی کند، دیگر نیازی به انتظار منجی ندارد؟ بررسی فلسفه انتظار نشان میدهد این باور نه محصول صرفِ رنج و مشکلات، بلکه آرمانی برای رشد انسان، تحقق عدالت و شکوفایی ظرفیتهای اخلاقی و معنوی اوست.
انتظار عامل تخدیر کننده ای نیست که موجب انفعال شیعه در برابر مشکلات و حواله دادن شان به آینده ای نامعلوم شود. برعکس، شیعیان همواره با استمداد از آموزه های قرآنی که سرنوشت بشر را در دستانش معرفی می کند به اصلاح مشکلات خود پرداخته اند. بر همین اساس ظهور را فقط به معنای فرصتی برای رفع مشکلات شان نمی دانند و شمایل آن را زمانه ای برای به فعلیت رسیدن همه جنبه های انسانی و آسمانی وجود انسان به عنوان خلیفه الله در زمین ترسیم می کنند. جنبه هایی که حتی در پیشرفته ترین کشورها هم به منصه ظهور نرسیده است و زاییده عشق آدمی به آگاهی، زیبایی و نیکی است. ظرفیت های به فعلیت نرسیده جامعه بشری برای ایستادن در بالاترین نقطه کمال این حوزه های سه گانه خود دلیل این است که باید روزی حکومتی عادلانه بر جهان حاکم شود که آنها را برآورده سازد.
شیعیان در طول تاریخ به عنوان جمعیتی رنج کشیده از فراز و نشیب های تاریخی و اجتماعی، همواره چشم امید به آخر الزمان و ظهور منجی خود را دارند؛ کسی که با آمدنش گره از کارهای آنها بگشاید و از مشکلات شان برهاند. این موضوع این سؤال را برای عده ای پدید آورده که آیا فلسفه انتظار شیعه برای ظهور واپسین امام خود، به گونه ای به مشکلات شان پیوند خورده است؟! یعنی آیا پیروان این مذهب برای اثبات لزوم ظهور و مهدویت، باید همیشه در مشکلاتی غرق شده باشند؟! آیا اگر آنها تلاش کنند وضعیت شان را روز به روز بهتر کنند، انتظارشان برای منجی آخرالزمان منتفی می شود؟! با توجه به این نکته، آیا جمعیت های دیگر که لزوما در جوامع و کشورهای شیعه زندگی نمی کنند و برخورداری بسیار بیشتری از رفاه مادی و اقتصادی و اجتماعی دارند، از لحاظ روانی نیازی به انتظار برای منجی ندارند؟! تعریف صحیح و فلسفه انتظار چیست؟
به نظر می آید چنین پرسشی بر دو پیش فرض مبتنی است: